Fransa Başbakanı Sébastien Lecornu, hafta sonu ülke genelinde yaşanan şiddet ve yağma olaylarının ardından valilere, yerel ölçekte kısmi sokağa çıkma yasağı ilan etme yetkisi tanıdı.
Kısıtlamalar yerel uygulanacak
Hükümet, ülke geneline yayılan kitlesel gösterilerin şiddet olayları ve yağmaya dönüşmesi üzerine harekete geçti. Lecornu, pazartesi akşamından itibaren yerel düzeyde kısmi yasakların uygulanması için valilere talimat verdiğini açıkladı.
Bakanlıklar arası kriz toplantısının ardından konuşan Başbakan, kamu düzenini yeniden sağlama konusunda kararlı olduklarını belirtti. Gerekirse olağanüstü hal ilan edilebileceğini söyleyen Lecornu, mevcut aşamada hedefe yönelik kısıtlamaların daha uygun olduğunu ifade etti.
Yasakların hangi kentlerde ve hangi kapsamda uygulanacağı açıklanmazken, Paris’in tamamının kapatılması seçeneği reddedildi. Lecornu, “Bütün Paris’i sokağa çıkma yasağı altına sokmak söz konusu bile olamaz, bunun bir anlamı yok” dedi.
Valiler, can ve mal güvenliğine yönelik önlemleri belirlemeden önce belediye başkanları ve iş dünyası temsilcileriyle görüşecek.
PSG-Barcelona maçı ertelenmeyecek
İçişleri Bakanı Laurent Nuñez, salı akşamı oynanacak Paris Saint-Germain ile Barcelona karşılaşmasının ertelenmesine ilişkin bir plan bulunmadığını duyurdu.
İçişleri Bakanlığı verilerine göre gösterilere ülke genelinde yarım milyondan fazla kişi katıldı. Olaylarda yaklaşık 2 bin 400 kişi gözaltına alınırken, 1000’e yakın polis ve itfaiye görevlisi yaralandı.
Hafta sonu boyunca yüzleri maskeli ve kukuletalı gruplar dükkânları yağmaladı, araçları ateşe verdi ve resmi binaları hedef alarak polisle çatıştı. Pazar günü Paris’teki Cumhuriyet Meydanı’nda (Place de la République) gerginlik devam ederken, Marsilya’da pazartesi gününün büyük bölümünü kapsayan toplanma yasağı uygulandı.
Belediye binaları ve mağazalar hedef oldu
Şiddet olayları başkentle sınırlı kalmadı. Porseleniyle tanınan Limoges kentinde belediye binasının alevler içinde kalması tepki topladı. Limoges Belediye Başkanı Guillaume Guérin, kulelerden yükselen alevlerin ardından belediyeye saldırının doğrudan cumhuriyete saldırı anlamına geldiğini söyledi.
Lyon’da bir turizm ofisi ateşe verildi. Bordeaux’da belediye binası çevresindeki mağazaların camları kırıldı ve ürünler yağmalandı. Marsilya, Lille ve Angers’taki belediye binalarına da zorla girildi.
Nuñez, gözaltına alınan kişilerin öğrenci protestolarıyla doğrudan bağlantılı olmadığını belirtti ve güvenlik güçlerinin büyük kentlerde kontrolü kaybettiğini kabul etti. Bakanın Emmanuel Macron’a sunduğu istifa mektubu ise Macron tarafından reddedildi.
Büyük kentlerin belediye başkanları, güvenlik güçlerinin hazırlıksız yakalandığını belirterek hükümetten açıklama istedi.
Failler için adli operasyon başlatıldı
Lecornu, olayların sorumlularını belirlemek amacıyla geniş kapsamlı bir adli operasyon başlatıldığını bildirdi. Paris Emniyet Müdürlüğü bünyesindeki yaklaşık 200 müfettişin kamera ve video görüntülerini incelediğini söyleyen Başbakan, “Her şeyden önce zarara yol açanlar bunun bedelini ödemeli” diye konuştu.
Zarar gören işletmeler için salı gününden itibaren kısa çalışma ödeneği uygulanacak. Nakit akışı sorunu yaşayan esnaf ve şirketlere yönelik özel bir destek fonu da oluşturulacak.
Lecornu, siyasi partilerle seçim kampanyalarının güvenliği, sendikalarla ise gösterilerin barışçıl biçimde sürdürülmesi konusunda görüşmeler yapılacağını açıkladı. Eylemlere katılan geniş kesimlerin şiddete karışmadığını vurgulayan Başbakan, “Geçtiğimiz cumartesi günü pek çok insanın barışçıl bir şekilde gösteri yaptığını yeniden hatırlatmak gerekir” dedi.
Protestoların arka planında hayat pahalılığı var
Sokak hareketliliği, geçen ay liselilerin yetersiz bina koşulları ve öğretmen eksikliğine tepki göstermesiyle başladı. Güvenlik güçlerinin eylemlere göz yaşartıcı gazla müdahale etmesinin ardından protestolara diğer toplumsal kesimler de katıldı.
Öğrenciler, sendikalar ve çiftçilerin katılımıyla büyüyen gösteriler, hayat pahalılığına ve İran’daki savaş nedeniyle yükselen doğalgaz fiyatlarına yönelik genel bir tepkiye dönüştü. İspanya, Portekiz ve Arnavutluk’taki öğrenciler de son günlerde benzer eğitim talepleriyle sokağa çıktı.
Fransa’daki kriz, cumhurbaşkanlığı seçimine altı ay kala siyasi kutuplaşmayı derinleştirdi. Televizyondan halka seslenen Macron, şiddetten “aşırı solcu marjinal grupları” sorumlu tuttu ve cumhuriyeti hedef alanların hesap vereceğini söyledi.
Sol ittifakın lideri Jean-Luc Mélenchon hükümeti suçlarken, nisan ayındaki seçim öncesi anketlerde önde bulunan aşırı sağcı lider Marine Le Pen, hükümetin tükenmiş ve çaresiz kaldığını savundu.
ABD Başkanı Donald Trump olayları göçle ilişkilendirdi. Fransız yetkililer bu değerlendirmeyi paylaşmadı; Macron ise şiddetin arkasında aşırı solun bulunduğunu dile getirdi.
