İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda’da iktidarda bulunan ayrılıkçı partilerin liderleri, ülkelerinin geleceğini belirleme hakkının engellenemeyeceğini savunarak Cardiff’te ortak bir mutabakat imzaladı.
Mutabakat ve bağımsızlık çağrısı
Gruptaki liderler, Westminster yönetiminin Birleşik Krallık’ın tamamına fayda sağlayamadığı yönündeki eleştirileri paylaştı ve her ülkenin kendi yolunu seçmesi gerektiğini vurguladı. İskoçya Başbakanı John Swinney ile Kuzey İrlanda Başbakanı Michelle O’Neill ve Sinn Fein Genel Başkanı Mary Lou McDonald, Cardiff’teki görüşmenin ardından basına açıklamalarda bulundu.
Swinney, her ülkenin geleceğini kendi yöntemiyle ve kendi zamanında belirleyeceğini belirtti ve referandum çağrısında bulundu. Referandum hakkımız var. Geleceğimize karar verme hakkımız var. Bu mutabakat, Westminster’ın demokrasiyi engelleme ya da halkların kendi geleceklerini belirlemesini zayıflatma yetkisine sahip olmadığını vurgulamaktadır. Her ülke gelecek yolunu kendi temposuyla seçecektir.
İskoçya’da Eylül 2014’te yapılan bağımsızlık referandumunda seçmenlerin yüzde 55’i Birleşik Krallık’ta kalma yönünde, yüzde 45’i ise ayrılma yönünde oy kullanmıştı.
İkincil anlaşma
Swinney ile Rhun ap Iorwerth, milliyetçi partiler arasındaki mutabakatın ardından İskoçya ve Galler hükümetleri adına ayrı bir iş birliği anlaşması imzaladı. Anlaşma kapsamında iki hükümet, Birleşik Krallık’ın finansman sistemi ve anayasal gelecek konularında daha adil bir düzen için Londra yönetimine birlikte baskı yapacak. Ayrıca çocuk yoksulluğuyla mücadele ve AvrupaBirliği ile ilişkilerden elde edilecek faydaların artırılması konularında da iş birliği yürütülecek.
Plaid Cymru, 2030’daki bir sonraki Galler Parlamentosu seçimine kadar referandum düzenlemeyeceğini daha önce duyurmuştu.
Londra’dan birlik mesajı
Birleşik Krallık hükümeti, Başbakan Andy Burnham’ın dört bölge için de değişim hedeflediğini ve siyasi bütünlüğe güçlü biçimde inandığını bildirdi. Burnham’ın İskoçya’da toplumsal destek olduğunda ikinci bir referandumun gündeme gelebileceğini söylemesi SNP tarafından memnuniyetle karşılandı; ancak daha sonra bu konunun gündemde olmadığını ifade etti. Bir sonraki toplantının gelecek ay gerçekleşmesi planlanıyor.
Referandum Çağrısı
İskoçya Başbakanı John Swinney ile Kuzey İrlanda Başbakanı Michelle O’Neill, bağımsızlık ve birleşme referandumları yapılması çağrısı yaptı. Rhun ap Iorwerth ise bağımsızlık referandumu için takvim belirtmedi. Plaid Cymru, 2030’daki sonraki Galler Parlamentosu seçimine kadar referandum düzenlemeyeceğini açıkladı. Ap Iorwerth, Westminster sistemiyle ilgili memnuniyetsizliğin giderek güçlendiğini belirtti.
