ABD’nin Hürmüz Boğazı’ndaki Larak Adası’ndaki İran hedeflerini vurmasının ardından Tahran, Ürdün’deki Amerikan üslerine balistik füzelerle misillemede bulundu.
ABD-İran arasında gerilim tırmanışı
CENTCOM, pazar günü Larak Adası’ndaki İran Devrim Muhafızları’na ait roketatarlara yönelik “sınırlı ve hassas” bir operasyon düzenlediğini duyurdu.
Açıklamada, söz konusu unsurların Hürmüz Boğazı’na mayın yerleştirme hazırlığında olduğu ve seyrüsefer güvenliğine doğrudan tehdit oluşturduğu kaydedildi.
CENTCOM Sözcüsü Yüzbaşı Tim Hawkins, ABD güçlerinin bölgeyi yakından izlediğini ve ticari gemi geçişlerinin serbestisini korumaya hazır olduğunu belirtti.
İran’ın yanıtı ve bölgesel iddialar
İran Devrim Muhafızları ise bu saldırıya yanıt olarak, ABD’nin müttefiki Ürdün’de konuşlu iki Amerikan hava üssüne balistik füzeler fırlattıklarını ve hedeflere “ağır hasar” verildiğini açıkladı.
İran Dışişleri Bakanlığı, Larak saldırısını kınayarak Ürdün’e yönelik operasyonun “meşru müdafaa” kapsamında gerçekleştirildiğini ve hedef alınan üslerin Larak operasyonuna destek veren tesisler olduğunu savundu.
Ürdün ordusu sekiz füzenin havada imha edildiğini teyit ederken füzelerin menşeine ilişkin bilgi paylaşmadı.
Körfez’de ek iddialar ve BAE yanıtı
İran ayrıca Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki (BAE) Minhad Hava Üssü’nde bulunan Amerikan personelini hedef aldığı iddiasında bulundu ve Hürmüz üzerinde bir ABD insansız hava aracını vurduğunu öne sürdü.
Mehr haber ajansı, Devrim Muhafızları’nın hava savunma füzeleriyle düşürdüğü bir ABD İHA’sının Körfez sularına düştüğünü aktardı.
AFP’nin aktardığına göre BAE Savunma Bakanlığı, Minhad üssünün hedef alındığı yönündeki iddiaları “asılsız” olarak nitelendirip yalanlarken, hava sahasına yaklaşan İran kaynaklı bir İHA’ya kendi karasuları üzerinde müdahale edildiğini bildirdi.
BAE Devlet Başkanı Danışmanı Enver Gargaş ise Tahran’ın bölge ülkelerini hedef alma politikasının başarısız olduğunu belirterek, “Ne savaş ne barış hali sürdürülebilir bir çözüm değildir” değerlendirmesinde bulundu.
İran devlet televizyonu ayrıca güney Hürmüz Boğazı’nda iki deniz mayınına çarpan bir süpertankerde yangın çıktığını ve geminin tamamen durduğunu duyurdu. Açıklamada tankerin boğazdan izinsiz geçiş yapmaya çalıştığı öne sürüldü.
Trump’ın paylaşımı ve İran yanıtı
Öte yandan ABD Başkanı Donald Trump’ın, İran’ın ana enerji ihracat merkezi olan Hark Adası’nın vurularak yerle bir edildiğini iddia ettiği paylaşımı Tahran tarafından yalanlandı.
Trump’ın Truth Social platformunda yayınladığı patlama görüntülerinin, Reuters tarafından yapılan teknik incelemede yapay zeka ile üretilmiş sentetik içerik olduğu teyit edildi.
Reuters ajansının aktardığına göre devlete ait Ulusal İran Petrol Şirketi Genel Müdürü Hamid Bovard, konuya ilişkin yaptığı açıklamada “Trump’ın paylaşımları gülünçtür; Hark’ta durum sakin ve olağandır” dedi.
İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi’ne yakın Nournews’e konuşan Bovard, PETROL operasyonlarının aksamadan sürdüğünü ve tesislerde yenileme çalışmalarının devam ettiğini kaydet.
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan da devlet televizyonunda yer alan açıklamasında ülkesinin çatışma arayışında olmadığını vurgulayarak, “Savaş peşinde değiliz ancak saldırganlara kararlı bir yanıt vereceğiz” dedi.
Ham petrol fiyatları ve küresel etkiler
Bölgedeki çatışmaların yeniden alevlenmesiyle ham petrol fiyatları bugün yaklaşık yüzde 2 yükseldi.
Küresel petrol ve LNG sevkiyatının beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı’nda görünen ticari gemi geçişlerinin günde beşe kadar gerilediği bildirildi.
Pakistan ve Katar’ın öncülüğündeki diplomatik girişimler, nisan ayındaki ateşkes ve haziran ayında imzalanan mutabakata rağmen kalıcı bir barış anlaşması sağlayamadı.
Washington yönetimi son haftalarda İran’a yönelik ekonomik baskıyı ve deniz ablukasını artırdı.
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, öncelikle bankacılık sektörünü hedef alacak yeni ikincil yaptırımların haftalık olarak açıklanmasının beklendiğini kaydet.
ABD’de yaklaşan kasım ayı ara seçimleri öncesinde savaşa yönelik tepkiler de sürüyor.
Senato Silahlı Hizmetler Komisyonu Kıdemli Üyesi Demokrat Senatör Jack Reed, cuma günü yaptığı değerlendirmede, “Altı ay sonra tek bir hedefe dahi ulaşılamadı” eleştirisinde bulundu.
