İran’ın baş müzakerecisi ve Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, ABD’nin yeni saldırılar yapması halinde Tahran’ın daha hızlı ve yoğun karşılık vereceğini ifade etti. Konuşmasında, “Amerikalılar orantılı yanıt döneminin sona erdiğini anlamış olmalı” dedi. İranlı yetkili, “İran’ın çıkarlarına ve güvenliğine yönelik her saldırı daha hızlı, daha yoğun ve daha acı verici bir karşılık alacak” ifadelerini kullandı.
Gerginlik Hürmüz Boğazı çevresinde yoğunlaşıyor
ABD ile İran arasındaki altı aydır süren çatışmalarda diplomatik çıkmaz sürüyor ve gerilim özellikle Hürmüz Boğazı çevresinde yüksek seyrediyor. İran stratejik geçiş noktası olan boğaz üzerindeki kontrolünü sürdürürken Washington da İran limanlarına yönelik karşı tedbirlerini sürdürüyor.
ABD-İran çatışmasında taraflar birbirini suçluyor
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), İran’ın cumartesi günü bir uçak gemisi ile bir destroyeri hedef aldığını ancak saldırıların başarısız olduğunu açıkladı.
İran Devrim Muhafızları ise Amerikan savaş gemilerinin hasar gördüğünü ve geri çekilmek zorunda kaldığını öne sürdü. CENTCOM bu iddiayı reddederek gemilerin saldırılardan kaçmayı başardığını bildirdi.
ABD ordusu bunun ardından İran Devrim Muhafızları’yla bağlantılı olduğunu belirttiği üç petrol tankerini vurduğunu açıkladı. CENTCOM, tankerlerden ikisinin kullanılamaz hale getirildiğini, üçüncüsünün ise Umman Körfezi’nde tamamen imha edildiğini bildirdi.
ABD tarafı, gemilerin Devrim Muhafızları ve İran’ın bölgedeki müttefiklerini finanse eden milyarlarca dolarlık bir “gölge ağın” parçası olduğunu savundu.
İran Devrim Muhafızları da saldırıların ardından Hürmüz Boğazı’nda üç petrol tankerini ve başka bölgelerde ABD bağlantılı olduğunu öne sürdüğü üç gemiyi hedef aldığını duyurdu.
Tahran ayrıca gemileri, İran tarafından onaylanmayan rotaları kullanarak Hürmüz Boğazı’ndan geçmemeleri konusunda uyardı.
İran Devrim Muhafızları pazar günü bir ABD deniz insansız aracını da hedef aldığını öne sürdü. CENTCOM Sözcüsü Tim Hawkins ise bu açıklamanın “tamamen yalan” olduğunu belirterek, “Bugün hiçbir ABD gemisi saldırıya uğramadı” dedi.
İki ülke arasındaki kırılgan ateşkes, temmuz ayında Hürmüz Boğazı’nda ticari gemilere yönelik saldırıların ardından çökmüştü. Küresel petrol ticareti açısından kritik öneme sahip boğazdan savaş öncesinde dünya petrol arzının yaklaşık beşte biri geçiyordu.
ABD Başkanı Donald Trump son haftalarda Hürmüz Boğazı üzerindeki egemenlik tartışmasını da gündeme getirirken, Başkan Yardımcısı JD Vance ise İran ticari gemilere yönelik saldırılarını durdurmadıkça Washington’ın Tahran’la yeniden müzakereye başlamayacağını söyledi.
ABD yönetimi çatışmanın boyutunu küçümseyen açıklamalar yaparken Trump savaşı “küçük bir mesele” olarak nitelendirdi. Vance ise daha önce “Buna savaş demezdim” ifadesini kullanmıştı.
