BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, 16 yıl aradan sonra Kıbrıs’a gidecek ve tarafları yeniden masaya oturtmayı hedefliyor.
16 YIL ARADAN GELEN ZİYARET
Suriye ziyaretinden hemen sonra Ada’ya geçen Guterres, 16 yıl aradan sonra Ada’yı ziyaret eden ilk BM Genel Sekreteri olacak.
Guterres’in Ada ziyareti ve temaslar
NTV’nin Lefkoşa muhabiri Selim Sayarı’nın aktardığı bilgilere göre, salı günlerinden başlayacak görüşmeler öncelikle Kıbrıs Cumhurbaşkanı Nikos Hristodulidis ile, sonra KKTC Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman ile yapılacak.
Çarşamba günü ise ara bölgede bulunan BM İyi Niyet Misyonu Ofisi’nde 2 liderin katılımıyla üçlü bir zirve planlanıyor.
İki devletli çözüm ve tarafların duruşu
Bu ziyaretin geçmiş adımlardan farkı, KKTC’deki siyasi değişimin ve bu değişimin zamanlamasının sürece etkilenmesi olarak görülüyor.
Ekim ayında cumhurbaşkanlığı koltuğuna oturan Tufan Erhürman’ın, çözüm süreçlerine daha ılımlı yaklaşan bir isim olması BM’nin süreci hızlandırması yönündeki hesapları etkilediği düşünülüyor.
BBC’nin haberine göre Guterres’in ana hedefi; adadaki temasların ardından sonbahara doğru iki tarafın yanı sıra garantör ülkeler Türkiye, Yunanistan ve İngiltere’nin de yer alacağı 5+1 formatında geniş katılımlı bir konferans düzenlemek.
Ancak masadaki en büyük engel, iki tarafın çözüm vizyonlarının başlangıç noktasında bile tamamen ayrışıyor olması.
Rum tarafı federasyonda ısrar ederken, KKTC ve Ankara iki devletli çözümü savunuyor.
BM alınan geri dönüşler federal çözümü işaret etse de, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Türk tarafının hakları tanınmadan ilerleme sağlanamayacağını, Kıbrıs Özel Temsilcisi Cuellar’a ifade etmişti.
Kıbrıs Türk lideri Erhürman ise süreç boyunca temkinli davranarak girişimleri desteklediğini ve Ankara ile tam bir uyum içinde hareket edeceğini daha önce hatırlatmıştı.
GUTERRES’İN ÇANTASINDA NE VAR?
Sürecin bir diğer boyutu ise Avrupa Birliği’nin artan rolü.
Rum tarafı AB’nin daha aktif olmasını isterken, Ankara AB’nin bu konuda tarafsız davranmadığını iddia ederek, garantörler dışındaki aktörlerin sürece müdahil olmasına oldukça mesafeli yaklaşıyor ve en gerçekçi, çözümün adada iki devletin yan yana var olması.
2004’teki Annan Planı ve 2017’deki İsviçre görüşmelerinin ardından gelen bu hamlenin nasıl bir takvime oturacağı, Guterres’in yapacağı temasların ardından netleşecek.
Taraflar bu kadar farklı noktalardayken Guterres’in neden Ada’ya geldiği sorusu öne çıkıyor.
KKTC Dış Basın Birliği Genel Sekreteri Hüseyin Turan’a göre ise ziyaretteki temel amaç, son yıllarda kopma noktasına gelen doğrudan teması yeniden canlandırmak. Bir diğer hedef ise yeni geçiş kapılarının açılması, teknik komitelerin çalıştırılması; enerji, çevre, gençlik ve kültür gibi alanlarda ortak adımlar atılarak güven artırıcı önlemleri hayata geçirmek.
Tüm bunların ötesinde BM’nin, Kıbrıs meselesini halen kendi gündeminde ve takibinde olduğu mesajını vermek istediği düşünülüyor.
