Gemlik’te denizden su alma yapısı için hazırlanan imar planı değişikliği, körfezin kirlilik durumu ve deniz ekosistemine olası etkileriyle birlikte belediye meclisinin gündemine taşındı.
Plan değişikliği mecliste ele alındı
Hisar Mahallesi’ndeki 568 ada 31 ve 33 parselleri kapsayan düzenleme kapsamında, 1/5000 ölçekli İlave Nazım İmar Planı ile 1/1000 ölçekli İlave Uygulama İmar Planı değişikliği görüşüldü.
Gemlik Belediye Meclisi’nin 6’ncı gündem maddesinde konuşan Yeni Parti Meclis Üyesi Arzu Karataş, çevreye ilişkin endişelerini aktardı. Belediye Başkanı Şükrü Deviren, uzman odalarınca hazırlanacak raporların dikkate alınması gerektiğini belirtirken AK Parti Grup Sözcüsü Ecehan Mertoğlu Tan, belediyenin yalnızca kurum görüşü oluşturduğunu ve nihai onay yetkisinin bakanlıkta bulunduğunu söyledi.
Sanayi yatırımları ve körfezdeki kirlilik tartışması
Gemlik Körfezi’nde sanayi tesisleri ile liman faaliyetlerinin çevresel sonuçları uzun süredir tartışılıyor. Kapasite artırımı ve derin deniz deşarjı projeleri, önceki yıllarda çevre örgütleri, meslek odaları ve yerel yönetimler tarafından da gündeme getirildi.
Akademik odalar 2020 yılında kapasite artışı ve denizden su alma projesine yönelik çevresel değerlendirmelere itirazlarını açıklamıştı. 2022’de yeni onay süreçleri tartışılırken Gemlik Belediyesi ve farklı sivil toplum kuruluşları konuyu izledi. 2024’te Gemlik Kent Konseyi öncülüğünde düzenlenen toplantılarda da kapasite artışı ile derin deniz deşarjının yaratabileceği çevresel etkiler öne çıktı.
Yargı süreci de projenin önemli başlıkları arasında yer aldı. Mayıs 2025’te kamuoyuna yansıyan mahkeme kararında, yaklaşık yüzde 350 oranındaki kapasite artışı projesi için Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) sürecinin gerekli olduğu bildirildi.
Karataş: Deniz ekosistemi zarar görebilir
Yeni Parti Gemlik Belediye Meclis Üyesi Arzu Karataş, sanayi tesislerindeki kapasite artışlarının denizlerdeki ekolojik dengeyi bozabileceğini savundu. Yarı kapalı denizlerde derin deniz deşarjı sistemlerinin risklerine işaret eden Karataş, projenin çevresel etkilerinin ayrıntılı şekilde incelenmesi gerektiğini söyledi.
Karataş, tasarlanan sistemle denizden saatte yaklaşık 5 bin 300 metreküp su çekilerek soğutmada kullanılacağını, ısınan suyun ise yeniden körfeze verileceğini belirtti. Bu uygulamanın deniz canlılarında kalıcı zarara neden olabileceğini ileri sürdü.
Sistemin temizliği sırasında klor kullanılmasının da risk taşıdığını dile getiren Karataş, kimyasalların deniz canlıları ve Gemlik’in zeytin üretimi üzerindeki olası etkilerine dikkat çekti.
2021 yılında Marmara Denizi’nde görülen müsilaj olayını anımsatan Karataş, su sıcaklığı ve kirlilik konusundaki kaygılarını aktardı. Yatırımın bu sorunları büyütebileceğini öne süren Karataş, deniz canlılarının çeşitliliğindeki azalmanın balıkçılığı ve deniz ürünleriyle geçinen bölge halkını etkileyebileceğini ifade etti.
Karataş, Yeni Parti olarak kurum görüşüne ret oyu verdiklerini belirterek Bursa ve Gemlik’in doğal varlıklarının korunması gerektiğini söyledi.
Deviren uzman raporlarına işaret etti
Gemlik Belediye Başkanı Şükrü Deviren, projenin ele alınmasında teknik verilerle uzman kuruluşların değerlendirmelerinin belirleyici olması gerektiğini ifade etti. Körfezin su özellikleri ve deniz içindeki hareketlerin hesaba katılmasını isteyen Deviren, meslek odalarının hazırlayacağı raporların incelenmesini talep etti.
Gemlik Körfezi’nin sanayi tesisleri ve liman faaliyetleri nedeniyle ciddi bir kirlilikle karşı karşıya bulunduğunu belirten Deviren, körfezin artık yüzmeye uygun olmayan bir deniz haline geldiğini söyledi. Çevre kararlarının siyasi tartışmalar yerine uzman değerlendirmeleri temelinde alınması gerektiğini vurguladı.
Onay sürecinde yetki bakanlıkta
AK Parti Grup Sözcüsü Ecehan Mertoğlu Tan, belediyenin yetki sınırlarına ilişkin bilgi verdi. Kıyı Kanunu uyarınca bölgenin onay makamının Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı olduğunu belirten Tan, belediyenin bu aşamada kurum görüşü hazırladığını kaydetti.
Bakanlığın kurum görüşünün meclis kararıyla iletilmesini istediğini aktaran Tan, ilgili müdürlüklerin hazırladığı raporların da meclis kararıyla gönderildiğini söyledi. Tan, belediyenin henüz projenin kesin biçimde uygulanması veya reddedilmesi yönünde nihai karar almadığını ifade etti.
Toplantıda Gemlik Körfezi’nin kirlilik sorunu ve sanayi faaliyetlerinin çevresel sonuçları yeniden tartışılırken, projenin değerlendirilmesinde uzman kuruluşların görüşlerinin önemi vurgulandı.
