Fransa’da hayat pahalılığı ve kamu hizmetlerindeki gerilemeye karşı düzenlenen ülke çapındaki gösteriler, çok sayıda kentte şiddet olaylarına dönüştü. Tarihi yapılar ateşe verilirken lüks mağazalar, süpermarketler ve kamu binaları yağmalandı; Paris’te bir kişi yaşamını yitirdi.
Öğrenci eylemlerine farklı gruplar katıldı
Yoksul banliyölerdeki liselerde öğretmen eksikliği ve bakımsız okullara tepkiyle başlayan, yaklaşık 1 aydır devam eden öğrenci protestolarına; her yıl hayat pahalılığını protesto eden “sarı yelekliler”, akaryakıt fiyatlarına karşı çıkan çiftçiler ve iklim aktivistleri de destek verdi.
Hayat pahalılığı ile kamu harcamalarını hedef alan eylemler, ülke genelinde hükümet karşıtı kitlesel bir harekete dönüştü. Dün binlerce kişinin katıldığı gösterilerde polisle protestocular arasında birçok kentte son yılların en sert çatışmaları yaşandı. Güvenlik güçleri kalabalıklara göz yaşartıcı gazla müdahale ederken olaylar gece boyunca sürdü.
Gösterilerde 2 binden fazla kişinin gözaltına alındığı, 600’den fazla polis, jandarma eri ve itfaiyecinin yaralandığı bildirildi.
Paris’te 855 kişi gözaltına alındı
Başkentte gözaltı sayısı 855’e ulaşarak rekor kırdı. Paris Belediye Başkan Yardımcısı Lamia El Aaraje, kentin daha önce görülmemiş yoğunlukta bir şiddet dalgasıyla sarsıldığını söyledi.
Polis kaynakları, Paris’teki gösteri sırasında fenalaşan bir kişinin ilk yardım merkezine götürülürken hayatını kaybettiğini açıkladı. Paris Emniyet Müdürlüğü, ölüm nedeninin kalp ve solunum durması olduğunu duyurdu.
Paris’te Elysee Sarayı, Başbakanlık binası ve Champs-Elysees gibi kritik noktalarda gösteri yapılması yasaklanmıştı. Buna rağmen Champs-Elysees Caddesi’nde iş yeri sahipleri vitrinlerini panolarla kapattı, caddeye güvenlik güçleri yerleştirildi.
Göstericiler kaldırım taşlarını sökerek yolları kapattı; araçlar ve çöp konteynerleri ateşe verildi. Döviz büroları ile mağazaların yağmalandığı başkentte gözaltına alınanlar hakkında şiddet veya mala zarar vermek amacıyla gruba katılma, silah ve patlayıcı bulundurma, yüzünü gizleme ve şiddet eylemlerine katılma suçlamaları yöneltildi.
Lüks mağazalar ve kamu binaları hedef oldu
Fransa, sabah saatlerinde yanmış binalar ve gece boyunca süren olayların bıraktığı enkaz görüntüleriyle karşılaştı. Paris başta olmak üzere birçok kentte kundaklama ve yağma yaşandı. Kamu binalarının yanı sıra lüks butikler, süpermarketler, eczaneler, kozmetik ve elektronik mağazaları ile polis araçları da zarar gördü.
Paris, Marseille, Nice, Nantes, Bordeaux, Limoges, Lille, Toulouse ve Strasbourg’daki iş yerlerinde yağma olayları görüldü. Eylem bölgelerinde yağmalanan iş yeri sayısının bin 500’e ulaştığı, maddi zararın ise yüz milyonlarca euro olduğu kaydedildi.
Paris’te temizlik çalışmaları için bin görevli görevlendirildi. Paris Belediye Başkanı Emmanuel Grégoire, kent sakinlerinden sokakların temizlenmesine destek olmalarını istedi. Hollandalı bir turist ise gördüğü manzarayı “savaş bölgesi”ne benzetti.
Limoges’te 143 yıllık belediye binası yandı
Limoges’te 1883’ten beri ayakta olan 143 yıllık belediye binası kundaklandı. Maskeli grupların çıkardığı yangında binanın çatısı ve saat kulesi çöktü.
Limoges Belediye Başkanı Guillaume Guerin, yerel polis gücünün birkaç yüz kişilik kalabalık karşısında kısa sürede yetersiz kaldığını belirtti. Grubun camları kırdığını ve ana kapıyı yıkmak için koçbaşı kullandığını söyleyen Guerin, “Dün belediye binasına yönelik saldırının arkasındaki lojistik, organizasyon ve önceden planlanmış olması benim için katlanılmaz.” ifadelerini kullandı.
Binayı koruyacak yeterli polis bulunmadığını savunan Guillaume Guerin, “Belediye binasını korumak için tek bir ulusal polis memurum bile yoktu. Bu ülke kötü durumda, hem de çok kötü durumda ve bunu size söyleyen küçük bir taşra belediye başkanı.” şeklinde konuştu.
Bordeaux’da göstericilerin Ticaret ve Sanayi Odası binasına girmesiyle güvenlik güçleriyle protestocular arasında gerilim yaşandı. Rennes’te ise göstericilerin yaktığı barikatlar bazı yollarda ulaşımın aksamasına neden oldu.
Macron: Cumhuriyette şiddete yer yoktur
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, X hesabından yaptığı açıklamada, “Cumhuriyette şiddete yer yoktur.” dedi.
Macron, ortalığı kırıp dökenler ile valilik binalarına ve dükkanlara saldıranlar hakkında dava açılacağını ve sorumluların cezalandırılacağını açıkladı. Kolluk kuvvetlerinin gösteri hakkını güvence altına aldığını belirten Macron, Fransız kurumlarını yıkmaya ve barışçıl talepleri dile getirmek isteyenleri engellemeye çalışan “kaos yayıcılarına” karşı duracaklarını ifade etti.
Mimar Tony Desjardins tarafından 1852 yılında inşa edilen, geçmişte askeri karakol ve polis noktası olarak kullanılan tarihi yapıdaki yangına güçlükle müdahale edildi. Marsilya’da ise çok sayıda protestocu, Eski Liman bölgesindeki belediye binasının giriş kapısını zorlayarak içeri girdi.
“Devrim başladı, Bastille’i ele geçiriyoruz” sloganları atan grup, giriş salonundaki eşyalara zarar verdi. Fransa Cumhuriyeti’nin simgesi Marianne’ın büstü devrilirken duvarlara çeşitli yazılar yazıldı.
Katılım konusunda farklı rakamlar açıklandı
Resmi kaynaklar eylemlere 550 bin kişinin katıldığını belirtirken, gösterilerde yer alan CGT sendikası bu sayının 800 bin olduğunu savundu.
Lecornu: Geri dönüşü olmayan bir noktaya gelindi
Fransa Başbakanı Sebastien Lecornu, yoğun şiddet olaylarını kınadı. Solcu Boyun Eğmeyen Fransa (LFI) Partisine kimin yanında olduğunu seçme çağrısı yapan Lecornu, “Ya cumhuriyetin ve dolayısıyla kamu düzenini sağlayan, insanları ve malları koruyan, yasaları uygulayan emniyet güçlerinin yanındasınız ya da kırıp dökenlerin yanındasınız.” ifadelerini kullandı.
Lecornu, ülkede geri dönüşü olmayan bir noktaya gelindiğini söyledi.
İçişleri Bakanı Nunez son bilançoyu açıkladı
İçişleri Bakanı Laurent Nunez, X hesabından yaptığı açıklamada gözaltı sayısının 2 bini geçtiğini duyurdu. Nunez, olaylarda 600’den fazla polis, jandarma eri ve itfaiyecinin yaralandığını, bu rakamın kesin olmadığını belirtti.
Nunez, “Protesto düzenlemek, temel bir hak, şiddetli ve örgütlü şekilde düzensizlik saçmak değil.” ifadesini kullandı.
