Çin Dışişleri Bakanı Vang Yi, Japonya’nın savaş geçmişiyle yüzleşmemesi ve savaş suçlularını yeniden öne çıkarmaya çalışması halinde geleceğinin olmayacağını söyledi.
Vang’dan Japonya’ya tarih mesajı
Çin Dışişleri Bakanlığının açıklamasına göre Vang, ülkesini ziyaret eden Japonya Uluslararası Ticareti Teşvik Birliği (JAPIT) Başkanı Takeşi Ivaya ile Pekin’de görüştü.
Görüşmede, bu yılın İkinci Dünya Savaşı sonrasında Japon savaş suçlularının yargılandığı Tokyo Duruşmaları’nın 80. yılı olduğunu hatırlatan Vang, “Japonya tarihten ders çıkarmaz ve savaş sonrası ‘Barış Anayasası’na meydan okuyup, saldırganlık geçmişini geri getirmeye ve savaş suçlularını diriltmeye çalışırsa, geleceğe ilerlemek bir yana dünyaya yüzünü dahi dönemeyecektir, geleceği de olmayacaktır.” ifadelerini kullandı.
Çinli Bakan ayrıca, “Japonya için acil görev, liderlerinin Tayvan sorunu hakkındaki hatalı söz ve eylemlerini düzeltmek, tarihsel sorunlara karşı doğru tavır almak ve Çin’e dair akılcı ve objektif bir anlayışa sahip olmaktır.” diye konuştu.
Tayvan açıklamaları gerilimi artırdı
Vang’ın açıklamaları, Japonya Başbakanı Takaiçi Sanae’nin Çin ile egemenlik ihtilafı yaşayan Tayvan’a askeri müdahale ihtimalini gündeme getiren sözlerinin ardından Pekin ile Tokyo arasında başlayan diplomatik gerilimin devamı olarak değerlendiriliyor.
Takaiçi’nin 7 Kasım 2025’te Japon Parlamentosu Diet’teki oturumda, Tayvan Boğazı’na yönelik bir müdahaleyi “ülkesinin varlığını tehdit eden durum” sayabileceğini ve askeri güç kullanabileceğini söylemesi Çin’in tepkisini çekmişti. Pekin, Tayvan’ı kendi topraklarının parçası olarak görüyor.
Bu açıklamayla birlikte ilk kez bir Japonya Başbakanı, Tayvan’ın işgali durumunda Japonya’nın askeri olarak sürece katılabileceğini açıkça ifade etmiş ve ülkenin bu konudaki “stratejik belirsizlik” politikasından ayrılan bir tutum ortaya koymuştu.
Başbakan Takaiçi, tepkilerin ardından sözlerinin varsayımsal olduğunu ve gelecekte benzer yorumlar yapmayacağını belirtmiş, ancak açıklamalarını geri çekmeyi kabul etmemişti.
Gerilim farklı alanlara yayıldı
Pekin yönetimi, Takaiçi’nin sözleri nedeniyle Japonya’ya protesto notası göndermişti. Kriz daha sonra seyahat uyarıları, uçuş iptalleri, konserlerin engellenmesi, ithalat yasakları, siyasi tartışmalar ve askeri sürtüşmelerle genişledi.
Çin’in tepkisini çeken bir diğer konu da Japonya’da iktidardaki Liberal Demokrat Parti (LDP) liderleri ile siyasetçilerin, İkinci Dünya Savaşı’ndaki savaş suçları nedeniyle yargılanan üst düzey askerlerin mezarlarının bulunduğu tartışmalı Yasukuni Tapınağı’na adak göndermesi ve tapınağı ziyaret etmesi.
