Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Antalya’da COP31 çerçevesinde gerçekleştirilen İş Dünyası ve Yatırım Zirvesi’nde, Türkiye’nin ekolojik politikaları ekonomik hedeflerle birlikte yürüttüğünü belirterek “Biz ekonomi ile ekolojinin örtüştüğüne inanıyoruz.” dedi.
Yeşil ve dijital dönüşüm ekonomiyi şekillendiriyor
Birleşmiş Milletler (BM) İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31’inci Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) tarafından düzenlenen zirveye katılan Yılmaz, dünya ekonomisinin kapsamlı bir değişim sürecinden geçtiğini söyledi.
Yılmaz, yeşil dönüşüm ile dijitalleşmenin ekonominin tamamını etkileyen yeni bir politika alanı oluşturduğunu ifade etti. Enerji maliyetleri, karbon yoğunluğu, kaynak kullanımı ve tedarik zincirlerindeki değişimin yatırım kararlarını, finansmana erişimi ve rekabet gücünü giderek daha fazla belirlediğini aktardı.
Doğru politika ve yatırımlarla iklim dönüşümünün; daha verimli üretim, güçlü enerji güvenliği, yeni teknolojiler ve daha dayanıklı değer zincirleri sağlayan bir sürece çevrilebileceğini dile getirdi.
“Ekolojik politikaları ekonomik politikalarla bütünlük içinde ele alıyoruz”
Ekonomideki dönüşümün enerji politikaları, sanayi üretimi, ticaret ve yatırım tercihlerini birbirine bağladığını belirten Yılmaz, “Türkiye olarak üretim kapasitemizi geliştiren, enerji arz güvenliğimizi güçlendiren ve sanayimizin rekabet gücünü artıran politikalarla bu dönüşümü yönetme konusunda kararlıyız. Ekolojik politikaları ekonomik politikalar ile bütünlük içinde ele alıyoruz. Biz ekonomi ile ekolojinin örtüştüğüne inanıyoruz.” diye konuştu.
Yılmaz, Cumhurbaşkanı Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğinde belirlenen 2053 Net Sıfır Emisyon hedefinin Türkiye’nin iklim politikasına uzun vadeli bir yön verdiğini söyledi. Kalkınma politikalarının merkezindeki yeşil ve dijital dönüşümün, çevresel hedeflere ulaşılırken ekonomiyi daha nitelikli ve sürdürülebilir bir yapıya taşıdığını kaydetti.
Fosil kaynak ithalatını azaltan dönüşümün yalnızca çevre açısından değil, cari açığın azaltılması ve makroekonomik istikrar bakımından da önem taşıdığını vurguladı.
İklim finansmanında kaynak ihtiyacı büyüyor
Yılmaz, küresel iklim finansmanının 2024’te 2 trilyon doları geçtiğini, ancak mevcut analizlere göre yıllık ihtiyacın 2035 itibarıyla en az 6,2 trilyon dolara ulaşacağını aktardı. Çin hariç yükselen piyasalar ve gelişmekte olan ekonomilere sağlanan iklim finansmanının yaklaşık 426 milyar dolar seviyesinde kalmasının, kaynaklara erişimdeki açığı ortaya koyduğunu söyledi.
İklim Uygulama Köprüsü aracılığıyla ülkelerin iklim ve kalkınma önceliklerini yatırım yapılabilir proje portföylerine dönüştürmesine ve projeleri uygun finansmanla buluşturmasına destek verdiklerini belirten Yılmaz, şu değerlendirmeyi yaptı:
“Projelerin yatırıma dönüşmesi için finansman araçlarının yanı sıra proje hazırlama kapasitesini, risk paylaşımını, öngörülebilir piyasa kurallarını ve düşük emisyonlu ürünlere yönelik talebi güçlendirmeliyiz. Başarı, doğru projeyi doğru sermaye, doğru risk paylaşımı ve doğru ortaklıkla buluşturmaktan geçiyor. Yeşil sanayileşme, iklim hedefleriyle ekonomik rekabet gücünün doğrudan kesiştiği alanlardan biridir. 2026-2035 döneminde düşük ve sıfıra yakın emisyonlu çelik ve çimento üretimi için 500 milyar doların üzerinde kümülatif yatırım ihtiyacı öngörülürken, nihai yatırım kararına ulaşmış projeler sadece 20 milyar dolar seviyesinde kalıyor. Aradaki fark, teknolojik çözümlerin yatırım kararına dönüşmesi için finansmana erişimin, altyapının, güvenilir talebin ve uzun vadeli piyasa öngörülebilirliğinin önemini gösteriyor. Antalya Yeşil Sanayileşme Mutabakatı, yatırım yapılabilir temiz sanayi projelerinin geliştirilmesine, finansmana erişimin kolaylaştırılmasına ve düşük emisyonlu ürünler için pazarların güçlendirilmesine odaklanıyor.”
Düşük karbonlu üretime destek
Elektriğin nihai enerji tüketimindeki küresel payının 2035’e kadar yüzde 35’e çıkarılmasına yönelik eğilimin şebekeler, depolama ve sistem esnekliği alanlarında yeni yatırımlar gerektirdiğine dikkat çeken Yılmaz, yapay zeka destekli temiz teknolojiler ile dijital enerji yönetiminin ancak sahada uygulanıp ölçek kazandığında ekonomik değer oluşturabileceğini söyledi.
Yılmaz, “2026-2030 Yeşil Mutabakat Eylem Planı’yla politika çerçevemizi güncelliyor, sanayide düşük karbonlu üretim ile enerji ve kaynak verimliliğine yönelik yatırımları destekliyoruz. İhracatçı firmalarımıza da sürdürülebilirlik yol haritaları ve dönüşüm projeleri için destek sağlıyoruz.” diye konuştu.
Kamu ve özel sektör iş birliği vurgusu
İklim dönüşümünün kalıcı hale gelmesi için büyük işletmelerin yanı sıra KOBİ’lerin de sürece dahil olması gerektiğini belirten Yılmaz, belirsizliklerin ve risklerin arttığı, teknolojik değişimin hızlandığı dönemde kamunun daha etkin sanayi politikaları geliştirmesinin zorunlu olduğunu ifade etti.
Yılmaz, “Küresel düzeyde belirsizliklerin, risklerin yükseldiği ve teknolojik değişimin hızlandığı bir ortamda kamunun daha aktif sanayi politikaları geliştirmesi, kamu ile özel kesim arasında çok daha güçlü bir ilişki geliştirilmesi artık bir tercih değil bir zorunluluğa dönüşmüş durumda. Bu riskli ortamda, belirsizliğin yükseldiği bir ortamda, devletin ekonomideki rolünü de yeniden tartışmamız gerekiyor. Bu noktada da daha aktif politikalarla, sanayi politikalarıyla devletin hareket etmesi gerekiyor. Bunun da en uygun, en anlamlı yolu kamu ile özel sektörün güçlü bir diyalog içinde, birlikte politikaları şekillendirmeleri ve uygulamada da güçlü bir ortaklık ile hareket etmeleridir.” ifadelerini kullandı.
