BURHAN KURTULMUŞ / BURSA SAATİ
Bursa’da salçalık domates üreticilerinin zorlukları derinleşiyor. Üretici Uğur Birinç, kamyonlardaki ürünlerin günlerdir fabrikalardan alıcı bulamadığını, bir kısmının çürüyüp meraya döküldüğünü anlattı.
Fabrikaları dolaşan kamyonlar, çürüyen ürünler
Uğur Birinç, yaşanan tabloyu şu sözlerle dile getirdi: “Günlerdir kamyonlarda salçalık domates fabrika fabrika dolaşıyor. Bugün çürüdü, meraya döküyoruz. Yazık, günah. Bunun hesabını kim verecek? Üretici bunu hak etmiyor”
Aracıların rolü ve fiyat makası
Birinç, tarımda üretici ile tüketici arasındaki fiyat farkının giderek büyüdüğünü, aracıların üreticinin gelirini olumsuz etkilediğini belirtti ve tepkisini şu ifadelerle ortaya koydu: “Aracılar akbaba gibi iş yapıyor. Devletin müdahalesi işe yaramıyor. Sesimizi duyuramıyoruz”
Ardından sorusunu yineledi: “Üretici memnun değil, tüketici memnun değil. O zaman kim memnun? Bu komisyonlar kimi memnun ediyor?”
Pandemi deneyimi ve üreticinin duruşu
Tarımın stratejik önemine dikkat çeken Birinç, pandemi dönemini hatırlatarak üreticinin hayatta kalma mücadelesini anlattı: “Biz pandemide yağ, maske bekledik. O zaman herkes tarımın önemini gördü. Biz ayakta kalmak için çalışıyoruz. Büyük para kazanmak için uğraşmıyoruz”
Planlı üretim talebi
Sorunun temelinde plansız üretim olduğunu söyleyen Birinç, çözümün bölgesel ve ürün bazlı planlamadan geçtiğini vurguladı: “Ziraat odaları var, kapasitemiz belli, ihtiyaçlarımız belli. Planlama olursa sorun çözülür. Tarım Bakanlığı’ndan planlı üretim istiyoruz”
Birinç, Bursa’da pancar ekiminin geçmişte 39 bin dönüm seviyesinde olduğunu, bugün ise yaklaşık 2 bin dönüme kadar gerilediğini hatırlatarak, ürünlerin uygun bölgelerde yetiştirilmesinin önemine dikkat çekti.
Borç yükü, icra tehdidi
Çiftçilerin üretime devam etmek için kredi kullandığını ve artık borçların sürdürülemez hale geldiğini söyleyen Birinç, durumun vahametini şöyle anlattı: “Kredilerle bu işe girdik. Bu krediler ödenemeyecek. Şimdiden icradan traktörler bağlanıyor. İcra dosyaları adliyelerde sıra oldu. Kimse de para yok. İşçinin parasını ödeyemiyoruz”
Gelecek yıl için kaygı
Acilen önlem alınmazsa üretimde daha büyük bir düşüş yaşanacağını belirten Birinç, çiftçinin güveninin zedelendiğini ifade etti: “Bu yıl bunu yaşadıktan sonra seneye biz niye ekelim? Köylünün üretecek ne gücü kaldı ne de parası. Güvenimiz yok oluyor. Acilen önlem alınmalı. Tarım Bakanlığı’ndan planlı üretim istiyoruz”
Bursa’daki üreticilerin başlattığı uyarı, üretim planlaması, alım garantisi ve çiftçinin maliyetlerinin karşılanmasına dair politikaların yeniden tartışılmasını gündeme taşıdı.
