CHP’nin eski Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak’a yönelttiği “128 milyar dolar” iddiaları, Anayasa Mahkemesi’nin kararında çözüme kavuştu. Yüksek Mahkeme, CHP’nin iddialarını somut delillerle destekleyemediğine hükmetti ve Albayrak lehine verilen tazminat kararında hak ihlali bulunmadığını belirtti.
Kararın özeti ve çıkış noktası
AYM Birinci Bölümü, kurumsal sosyal medya hesabından yayımlanan videodaki üslup ve görsellerin siyasi eleştiri sınırlarını aştığına dikkat çekerek, Berat Albayrak’ın kişisel onur ve itibarının hukuk düzenince korunması gerektiğini karara bağladı.
Dava süreci: başlangıç ve ilk karar
Dava, Berat Albayrak’ın vekilinin mahkemeye sunduğu dilekçe ile 24 Şubat 2021’de başlatıldı. İstanbul Anadolu 29. Asliye Hukuk Mahkemesi, CHP’nin bazı açıklamalarını muhalefet ve siyasi eleştiri sınırları içinde kabul etti. Ancak CHP’nin kurumsal sosyal medya hesabı üzerinden 19 Şubat 2021 tarihinde yayımlanan kurgu içerikli videodaki anlatım tarzı çizgiyi aştı. Mahkeme, görsel ve ifadelerin Berat Albayrak’a yönelik açık bir suç isnadı ve karalama niteliği taşıdığına karar vererek CHP’yi 40 bin lira manevi tazminat ödemeye mahkûm etti.
İstinaf ve mahkeme kararının kesinleşmesi
İlk derece mahkemesinin mahkûmiyet kararına itiraz eden CHP, dosyayı istinafa taşıdı. Başvuru dilekçesinde paylaşımların kamu yararı gözetilerek yapılan siyasi eleştiri olduğu iddia edildi. Bölge Adliye Mahkemesi, 22 Haziran 2022 tarihinde verdiği kararla CHP’nin istinaf talebini esaslı ve kesin olarak reddetti. İstinaf dairesinin gerekçesinde, dava konusu video paylaşımında Berat Albayrak hakkında kesin yargı bildiren ağır ithamlar bulunduğu, fakat CHP’nin bu iddiaları destekleyecek nitelikte resmi veri, mahkeme kararı ya da somut delil ortaya koyamadığı açıkça kayda geçirildi.
AYM’nin değerlendirmesi: ifade özgürlüğü ve kişilik hakları
İstinaf kararının ardından CHP, kesinleşen tazminat hükmünü Anayasa Mahkemesi’ne taşıyarak “ifade özgürlüğü ihlali” iddiasında bireysel başvuruda bulundu. Başvuruyu esaslı inceleyen AYM, CHP’nin ana muhalefet partisi konumuna ve Berat Albayrak’ın eski bakan ve siyasetçi kimliğine vurgu yaparak bu tür pozisyonlardaki kişilerin eleştiri sınırlarının geniş olması gerektiğini hatırlattı. Ancak Yüksek Mahkeme, kamusal kimliğe sahip figürlerin de lekelenmeme, şeref ve itibar haklarının korunmasının demokratik bir zorunluluk olduğunu belirtti. Gerekçede, olgusal temele dayanmayan ve doğrudan somut suç isnadı içeren ifadelerin anayasal koruma kalkanından yararlanamayacağı vurgulandı.
Merkez Bankası ve bağımsızlık vurgusu
AYM kararında, CHP tarafından yürütülen iddiaların basit değer yargısı olarak değil, doğrudan eylem belirten olgusal suçlamalar olarak nitelendirildi. Ayrıca Merkez Bankası’nın yasal mevzuat gereği tamamen bağımsız ve özerk bir yapıya sahip olduğu, kendi para politikaları ile tüm finansal işlemlerinin bankanın kendi yetkili kurulları tarafından karar verildiği belirtilerek, CHP’nin propaganda malzemesi yaptığı iddialarıyla Berat Albayrak’ın şahsı arasında doğrudan ve hukuki bir bağ kurulamadığı kaydedildi.
Sonuç ve kararın onayı
AYM, yerel mahkemelerin CHP’nin düşünceyi açıklama hakkı ile Berat Albayrak’ın kişilik hakları arasında dengeli bir yaklaşım benimsemesini sağladığını teyit etti. 40 bin liralık manevi tazminatın orantılı olduğu ve müdahalenin hukuka uygun bulunduğu yönündeki karar, oy çokluğuyla doğrulandı. CHP avukatlarının adil yargılanma ve silahların eşitliği ilkelerinin çiğnendiği yönündeki diğer iddiaları ise oy birliğiyle reddedildi ve dayanaktan yoksun bulundu.
Cumhuriyet Halk Partisi’nin (CHP) eski Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak hakkında ortaya attığı “128 milyar dolar” iddiaları, Anayasa Mahkemesi (AYM) kararıyla çökmüş durumda.
