Brezilya Amazonlarındaki orman yangınları, bir önceki yıl zirve yaptıktan sonra 2025 yılında tarihi bir düşüş kaydederek kayıtların tutulmaya başlandığı 1985’ten bu yana en düşük seviyesine geriledi.
Dünyanın en büyük tropikal yağmur ormanı olan Amazon’da, bir önceki yıl yaşanan büyük felaketin ardından heyecan verici bir gelişme kaydedildi.
Çevre izleme ağı MapBiomas tarafından salı günü yayımlanan rapora göre, Brezilya Amazonlarındaki orman yangınları 2025 yılında tarihi bir düşüş gösterdi.
Uydu verilerini inceleyen uzmanlar, geçen yıl ormanlık alanda 3,1 milyon hektarlık bir sahanın yandığını belirledi. Bu miktar, veri kayıtlarının tutulmaya başlandığı 1985 yılından bu yana tespit edilen en küçük yangın alanı olarak kayıtlara geçti.
Ülke genelindeki orman yangınlarında da benzer bir rahatlama gözlemlendi ve Brezilya genelinde yanan toplam alan 2018 yılından bu yana görülen en düşük seviyeye geriledi.
2024 yılında benzeri görülmemiş bir kuraklığın tetiklediği ve büyük kısmı insan eliyle çıkarılan yangınların ardından yaşanan bu düşüş, ekim ayında düzenlenecek devlet başkanlığı seçimlerinde yeniden aday olmayı planlayan solcu lider Luiz Inacio Lula da Silva için de elverişli bir siyasi zemin sunuyor.
DOĞA VE İNSAN ELE ELE VERDİ
MapBiomas rapor koordinatörü ve coğrafyacı Ane Alencar, yangınlardaki bu keskin azalışı “olağan dışı” olarak nitelendirdi.
AFP ajansına konuşan Alencar, 2024 ile 2025 yılları arasında geciken yağmur sezonunun, tarım arazilerini temizlemek için geleneksel olarak ateş kullanılan bazı bölgelerde yangın çıkarmak için gereken “uygun zaman aralığını” engellediğini ifade etti.
Bölgedeki kontrolsüz tarımsal yangınlar, özellikle yasadışı madencilik yapılan sahalarda yaygın olan kaçak ağaç kesimi gibi faaliyetlerle birleştiğinde çok daha yıkıcı hale geliyor.
Ancak MapBiomas verilerine göre, geçen yıl ormansızlaşma oranlarının da düşüşe geçmesi, yangınları besleyecek organik yakıt miktarını büyük oranda azalttı.
Raporda ayrıca, yerel toplulukların 2024 yılındaki büyük yangın felaketinin tekrarlanmasından duyduğu endişenin yarattığı “psikolojik faktöre” dikkat çekildi.
Bu korkunun etkisiyle yerel halkın yeni yangın odaklarını kontrol altına almada daha aktif rol aldığı vurgulandı.
Araştırmacılar, yangınların azalmasının son yıllarda gözlenen sürekli genişleme döngüsünü kırdığını ve ülkeyi tarihsel olarak düşük bir yanan alan seviyesine geri döndürdüğünü belirtiyor.
YENİ TEHLİKELER KAPIDA
Amazon’daki olumlu tabloya rağmen, Brezilya’nın merkezinde yer alan geniş Cerrado savanasındaki yangınların benzer hızda devam ettiği aktarıldı.
Uzman Ane Alencar, bu yıl bölgeyi etkilemesi muhtemel bir “süper El Nino” hava olayına karşı da uyarılarda bulundu. Bu iklim fenomeninin, uzayan bir kurak dönemi ve buna bağlı olarak daha yüksek bir orman yangını riskini beraberinde getirebileceği ifade ediliyor.
Yoğun bitki örtüsü sayesinde küresel ısınmaya yol açan sera gazlarını emen Amazon’un korunması, dünya genelinde iklim değişikliğiyle mücadele için hayati bir önem taşıyor.
LULA’YI SANDIKTA NE BEKLİYOR?
2026 yılının ilk çeyreğine ait resmi veriler, ormansızlaşmanın bu on yılın en düşük seviyesinde olduğunu gösteriyor. Görevdeki solcu lider Lula, 2030 yılına kadar yasadışı ağaç kesimini tamamen ortadan kaldırma sözü vermişti.
Çevre odaklı politikalarıyla öne çıkan ve ekim seçimlerinde dördüncü kez devlet başkanlığı koltuğuna oturmayı hedefleyen Lula, bu başarıları seçim kampanyasının merkezine taşımayı amaçlıyor.
Ancak çevreci kimliğine rağmen Lula’nın Amazon kıyılarında büyük bir açık deniz petrol arama projesine onay vermesi, çevre aktivistlerinin sert eleştirilerine yol açmaya devam ediyor.
