Avrupa’da değerlendirilen 40 büyük kentten yalnızca Kopenhag, Stockholm ve Helsinki metropol bölgeleri, Avrupa Birliği’nin 2030’da yürürlüğe koyacağı hava kirliliği limitlerinin tamamını mevcut ölçümlerde karşılayabildi.
18 kent dört sınırın hiçbirine ulaşamadı
Brüksel merkezli, sürdürülebilir kent ulaşımı alanında faaliyet gösteren STK’lerin oluşturduğu “Clean Cities”, “2026 Kent Sıralaması” kapsamında azot dioksit ile ince partikül madde seviyelerini AB’nin 2030 için belirlediği günlük ve yıllık limitlerle kıyasladı.
Kuruluşun araştırmaya ilişkin yazılı açıklamasında, ölçümlerde ağırlıklı olarak Avrupa Çevre Ajansının verilerinden yararlanıldığı belirtildi. Değerlendirmede kirlilik seviyelerinin yanı sıra son 10 yıldaki değişim ve kentlerin ulaşım politikaları da dikkate alındı.
Kopenhag, Stockholm ve Helsinki metropol bölgeleri, iki kirleticiye ilişkin günlük ve yıllık limitlerin tamamını karşılayarak sıralamada “A” notu alan tek yerler oldu. Araştırmadaki 18 kent ise dört sınır değerinin hiçbirini tutturamadı.
Atina en yüksek azot dioksit seviyesine sahip
Sıralamanın son üç basamağında Zagreb, Bükreş ve Atina yer aldı. En düşük iki derece olan “E” ve “F” notlarını alan 11 kentin tümünün Güney, Orta ve Doğu Avrupa’da bulunduğu aktarıldı.
Atina, metreküp başına 37,6 mikrogramlık ortalamayla incelenen kentler arasında en yüksek azot dioksit seviyesinin ölçüldüğü kent oldu.
Belçika’daki Gent dördüncü, Brüksel beşinci, Anvers ise 21’inci sıraya yerleşti.
40 kentin hiçbirinin Dünya Sağlık Örgütünün hava kalitesi kılavuz değerlerinin tamamını karşılayamadığı bildirildi.
Düşük emisyon uygulamaları etkili oldu
Düşük emisyon bölgeleri oluşturulması, elektrikli otobüslerin kullanılması, okulların çevresinde araç trafiğinin sınırlandırılması ve bisiklet altyapısının iyileştirilmesi gibi uygulamaların hava kirliliğini düşürmeye katkı sunduğu belirlendi.
Kopenhag, Stockholm, Stuttgart, Oslo ve Londra, son 10 yıllık dönemde azot dioksit seviyelerinde belirgin gerileme görülen kentler arasında sayıldı.
2030 için belirlenen hava kalitesi limitleri
AB’nin yeni hava kalitesi düzenlemeleri uyarınca, 1 Ocak 2030’a kadar yıllık ortalama azot dioksit seviyesinin metreküp başına 20, ince partikül madde seviyesinin ise 10 mikrogramı geçmemesi gerekiyor.
Günlük ortalama limitler azot dioksit için 50, ince partikül madde için 25 mikrogram olarak belirlendi. Her iki kirletici bakımından da günlük sınırın yılda en fazla 18 gün aşılmasına izin veriliyor.
