ABD hükümeti, İran’a yönelik daha ağır ekonomik baskılar için harekete geçti. Hazine Bakanı Scott Bessent, tarihin en sert yaptırımlarının Pazartesi açıklanacağını duyurdu.
Stratejide değişim ve deniz ablukasıyla eşzamanlı adımlar
İran ile sürdürdüğü çatışmada stratejiyi ekonomik baskıya taşıyan Washington, Tahran’a karşı yeni yaptırımları hayata geçirmeyi planlıyor. Başkan Donald Trump’ın “eşi benzeri görülmemiş” nitelendirmesiyle anılan adımlar için gözler Pazartesi gününe çevrildi. Bessent, haftaya başında açıklanacak yeni yaptırımlar hakkında CNBC’ye konuştu ve ekonomik baskının artırılmasının yeni ve büyük çaplı saldırılara ihtiyaç duyulmasını azaltabileceğini savundu.
ABD’li bakan, planlanan yaptırımların İran’a uygulanan deniz ablukasıyla birlikte yürütüleceğini belirtti ve “Bu iki aşamalı bir darbe” dedi. Washington’ın hedefini ise bu yaptırımların “İran rejimini çökerteceğini” iddia ederek açıkladı.
Müttefiklere mesaj: Ya bizimlesiniz ya da bize karşısınız
Bessent, ABD’nin İran’a ekonomik baskıyı artıracağını vurgulayarak, Trump yönetiminin Tahran’a “herhangi bir tür can simidi” sağlayan ülkelere ağır ekonomik yaptırımlar uygulayacağını ifade etti. Planlanan yaptırımların “dünya tarihindeki en büyük koordineli ekonomik izolasyon” olacağını savundu. Ayrıca, müttefiklere “ya bizimlesiniz ya da bize karşısınız” mesajını iletti: “İster para transferi yapın, İran petrolü satın alın, ister deniz yoluyla gemi transferleri gerçekleştirin, İran’la iş yapmaya devam etmekte ısrar ederseniz; ABD Hazine Bakanlığı ve ABD hükümeti size karşı yaptırım uygulamak için tüm gücünü ve imkanlarını kullanacaktır” dedi.
Çin’e mesaj ve tepkiler
Washington’ın baskısının hedeflerinden biri Çin. Çin’in, İran’ın ihraç ettiği petrolün yüzde 80’inden fazlasını satın aldığı yönündeki iddialar dikkat çekiyor. Bessent, Çin’in enerji ihtiyacının yaklaşık yarısını Körfez ülkelerinden karşıladığını belirterek, “Çin’in Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasını istemesinin kendi çıkarına olacağını” ifade etti.
Çin yönetimi ise yaptırımlara karşı çıkıyor; Çin’in Washington Büyükelçiliği, yaptırımların sorunun çözümüne yardımcı olmayacağını vurgulayarak tarafları siyasi ve diplomatik yolları kullanmaya çağırdı.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi de sosyal medya üzerinden “ABD hükümetinin borçlarının rekor kırarak 40 trilyon doları geçtiğini” hatırlattı. Trump’ın yaptırım hamlesine tepki gösteren Arakçi, bunu “Amerikan kamuoyunun dikkatini ülke içindeki ekonomik sorunlardan uzaklaştırma girişimi” olarak değerlendirdi. İran Dışişleri Bakanlığı da yaptırım tehditlerini “ekonomik terörizm ve insanlığa karşı suç” olarak nitelendirdi.
