DAEŞ’le mücadele gerekçesiyle Irak’ta görev yapan ABD öncülüğündeki uluslararası koalisyon, 12 yılın ardından ülkeden ayrıldı. Çekilmeyle birlikte ABD’nin Irak’taki 9 askeri üssü boşalırken, ülkede yeni bir güvenlik dönemi başladı.
Koalisyonun askeri varlığı sona erdi
Irak Savunma Bakanı Yahya Resul, Katar Merkezli El Cezire televizyonuna yaptığı açıklamada koalisyon güçlerinin ülkeden çekildiğini duyurdu. Böylece ABD’nin ülke genelinde bulunan çok sayıda üssündeki askeri varlık da sona erdi.
ABD güçleri, 2003’te Saddam Hüseyin yönetimini devirdikten sonra Irak’ı işgal etmiş ve 2011’de ülkeden ayrılmıştı. Ancak DAEŞ’le mücadele kapsamında Irak hükümetiyle işbirliği yapmak üzere 3 yıl sonra yeniden ülkeye konuşlandılar. Örgütün 2017’de Irak’ta güç kaybetmesinin ardından Washington, 2024’te yeni bir çekilme kararı aldı.
Birliklerin bir bölümü başka bölgelere taşınacak
Çekilme, ABD’nin Irak’taki askeri varlığının mevcut yapısıyla sona ermesi anlamına geliyor. Buna karşın ülkeden ayrılan birliklerin önemli bir kısmı ABD’ye dönmeyecek.
Irak ile ABD, Eylül 2024’te ABD öncülüğündeki uluslararası koalisyonun ülkedeki askeri görevini sonlandırmak için iki aşamalı geçiş planı üzerinde anlaşmıştı. İlk aşamada Irak’taki askeri misyonun tamamlanarak ikili güvenlik işbirliğine geçilmesi, ikinci aşamada ise Suriye’de DAEŞ’e karşı yürütülen operasyonlara Irak topraklarından desteğin devam ettirilmesi öngörülüyordu.
Amerikan basınındaki iddialara göre bu plan kapsamında “yüzlerce asker”, Ürdün’e ve Ortadoğu’nun diğer noktalarına yeniden konuşlandırılacak.
IKBY hava savunması konusunda kaygılı
Irak Kürt Bölgesel Yönetimi (IKBY) Peşmerge Bakanlığı ise koalisyonun çekilmesi yaklaşırken bölgenin hava savunma kapasitesiyle ilgili endişelerini açıkladı.
Bakanlık, ABD ile İran arasındaki son gerilim döneminde IKBY’nin 1000’den fazla insansız hava aracı (İHA) ve balistik füze saldırısına hedef olduğunu bildirdi. Açıklamada, bölgenin hava sahasının Irak’ın ulusal hava sahasının ayrılmaz bir parçası olduğu ve korunmasının federal hükümetin anayasal sorumluluğunda bulunduğu belirtildi.
IKBY Başbakanı Mesrur Barzani de ABD askerlerinin çekilmesinin bölgeyi savunmasız bırakabileceği uyarısında bulundu. Barzani, Irak’ın kuzeyindeki hava savunma sistemlerinin yetersizliğine dikkat çekti.
ABD’nin 2011’deki çekilmesinin ardından ortaya çıkan güvenlik boşluğunun DEAŞ’ın yükselişine zemin hazırladığını hatırlatan Barzani, benzer bir durumun tekrar yaşanabileceğini ifade etti.
Son tarih 30 Eylül
Irak’ta ABD öncülüğündeki koalisyonun askeri üs ve karargah yapılanmasının 30 Eylül itibarıyla resmen sona ermesi bekleniyor. Bu süreçle birlikte ülkedeki yabancı askeri varlığın yerini Irak güçlerinin sorumluluğu ile Bağdat-Washington arasındaki ikili güvenlik işbirliğinin alacağı öngörülüyor.
