ABD ile Kanada arasındaki ticaret savaşı, geçen hafta müzakerelerin çökmesinin ardından kültürel başlıklar üzerinden de sürtüşmeye dönüştü; iki ülkenin çatışması artık sadece gümrük vergileriyle sınırlı değil.
Çözülme sonrası yeni tarifeler ve ekonomik etkiler
Kanada Başbakanı Mark Carney, yaşanan anlaşmazlığın yalnızca gümrük vergilerinden ibaret olmadığını söyledi. Washington’ın Fransızca ve “Quebec kültürüne” yönelik kabul edilemez taleplerde bulunduğunu savundu.
Dil ve kültür başlıkları, ticaret görüşmelerinde alışılmış bir konu olarak öne çıkmıyor; ancak Fransızca konuşulan Quebec eyaletinde farklı kimliğin korunması uzun süredir hassas bir mesele olarak öne çıkıyor.
Carney, Fransızca kültürel faaliyetlere devlet desteklerinin, Fransızca yayın yapan çevrimiçi medyanın konumunun ve Kanada’da satılan ürünlerde iki dilli etiket zorunluluğunun müzakerelerde tartışma konusu olduğunu belirtti. Bunları “temel haklar” olarak nitelendiren Carney, Kanada ile ABD arasındaki yaklaşımda “çok büyük bir uçurum” bulunduğunu söyledi.
Kanada Başbakanı ayrıca ABD’nin Kanada’nın otomotiv, çelik ve alüminyum sektörlerini ortadan kaldırmak ve Ottawa’nın diğer ülkelerle yapacağı ticaret anlaşmalarını sınırlamak istediğini ileri sürdü.
Müzakereler çöktü, sonrası adımlar
Görüşmelerin sonuçsuz kalmasının ardından Kanada’nın ABD’ye yaptığı yaklaşık 20 milyar dolarlık ihracat yeni ek tarifelerle karşı karşıya kaldı. Kanada üretimi araçlara uygulanan tarifelerin iki katına çıkarılırken Carney, ABD’nin uyguladığı tarifelere “dolarına dolar” karşılık vereceklerini açıkladı.
Carney’nin görüşmeleri sonlandırma kararı Quebec’te geniş destek gördü. Angus Reid Institute tarafından pazar günü yayımlanan ankete göre Quebec halkının yüzde 85’i hükümetin müzakereleri kesme kararını destekledi. Bu oran Kanada’nın 10 eyaleti arasındaki en yüksek destek seviyesi oldu. Quebec Başbakanı Christine Frechette de sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, “Kimliğimiz pazarlık konusu değildir.” ifadelerini kullandı. Ekim ayında yeniden seçilme mücadelesi verecek Frechette’nin kamuoyu yoklamalarında Quebec’in bağımsızlığını savunan partinin liderinin gerisinde olduğu belirtiliyor.
Fransızca içerik kuralları da tartışma konusu
Kanada basınına göre Washington, Quebec’in elektrikli ev aletleri ve kullanım kılavuzlarına ilişkin düzenlemelerinin yanı sıra Fransızca kültürel içeriği teşvik eden yasalarında da taviz verilmesini istedi. Quebec’te kısa süre önce kabul edilen düzenlemeler, eyalet yönetimine dijital platformlarda ne kadar Fransızca içerik sunulacağını ve bu içeriklerin ne kadar görünür olacağını düzenleme yetkisi veriyor. Söz konusu kuralların ABD merkezli teknoloji şirketlerinin Kanada’daki faaliyet maliyetlerini artırabileceği belirtiliyor.
ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer ise pazartesi günü yaptığı açıklamada, Fransızca meselesinin ticaret görüşmelerinde önemli bir anlaşmazlık olduğu iddialarını “komik ve uydurma bir hikaye” olarak nitelendirdi. Greer, ABD’nin asıl itirazının Kanada federal hükümetinin Amerikan teknoloji şirketlerinin gelirlerinin bir bölümünü ülkedeki rakip şirketlere aktarmaya zorlaması olduğunu söyledi. Bununla birlikte Quebec halkının Fransızca içeriği koruma isteğini anladıklarını belirten Greer, “Fransızca içerik ve bunun gibi şeylerin korunmasının çok değerli olduğunu düşünüyoruz.” dedi.
