ABD’de bugün yapılacak ara seçimler, Kongrenin iki kanadında da çoğunluğu elinde bulunduran Cumhuriyetçi Parti için kritik bir dönemeç oluşturuyor. Sandık sonuçları, Donald Trump yönetiminin yasama gücünü ve siyasi hareket alanını doğrudan etkileyebilir.
Kongredeki kırılgan denge
2024 başkanlık seçimlerinin ardından Beyaz Saray ile Kongrenin her iki kanadını kontrol eden Cumhuriyetçiler, mevcut tabloda sınırlı bir üstünlüğe sahip. Temsilciler Meclisinde iki koltuk boş bulunurken Cumhuriyetçiler 218, Demokratlar 214 sandalyede. Mart 2026’da partisinden ayrılan bağımsız Kevin Kiley ise çoğunlukla eski partisinin çizgisinde oy kullanıyor.
Senatoda 53 Cumhuriyetçiye karşı 45 Demokrat bulunuyor. Demokratlarla birlikte oy veren iki bağımsız senatör de bu tabloya dahil edildiğinde fiili dağılım Demokratlar açısından 47 sandalyeye ulaşıyor.
Kongrenin yalnızca bir kanadında çoğunluğun kaybedilmesi bile Donald Trump yönetimi için önemli sonuçlar yaratabilir.
Temsilciler Meclisini Demokratların alması halinde komisyon başkanlıkları değişecek. Bu durumda Beyaz Saray çalışanları ve Trump ailesi hakkında soruşturmalar yürütülebilecek, yetkililer ifadeye çağrılabilecek; İran dahil sınır ötesi askeri operasyonlar ile bütçe harcamalarına sınırlama getirilebilecek.
Demokratlar ayrıca azil sürecini yeniden başlatma yetkisine kavuşacak. Trump, Aralık 2019 ve Ocak 2021’de iki kez azil sürecine dahil olmuş, ancak bu girişimler Senatodaki oylamalarda reddedilmişti. Görevden alma için Senatoda üçte iki çoğunluk gerektiğinden, Demokratların Cumhuriyetçi senatörlerin desteği olmadan bu sonuca ulaşması mümkün görünmüyor.
Senato el değiştirirse Trump’ın atamaları durabilir
Senatoda basit çoğunluğu elde etmek, Demokratların siyasi hareket alanını genişletmeye yetecek. Federal yargıçlarla yürütmenin üst düzey yöneticilerini onaylama yetkisi bulunan Senatonun el değiştirmesi, Trump’ın atama planlarını doğrudan engelleyebilir.
Bu ihtimale karşı Cumhuriyetçi senatörler, seçimlerle Ocak 2027’de başlayacak yeni yasama dönemi arasındaki geçiş sürecinde Trump’ın önerdiği yargıç adaylarını hızla onaylamayı planlıyor.
Trump seçimi güvenoyuna çevirmeye çalışıyor
Trump ise yarışı kendi politikaları için bir referandum niteliğine dönüştürmeye çalışıyor. 17 Ekim’de Kentucky’deki mitingde seçmenlere seslenen Trump, pusulada kendi adı bulunuyormuş gibi oy verilmesini istedi.
Son bir ay içinde 29 ayrı mitinge katılan başkanın bu kampanya stratejisine rağmen kamuoyu desteğinde gerileme görülüyor. Reuters/Ipsos’un 26 Ekim tarihli araştırmasına göre Trump’ın icraatlarını onaylayanların oranı yüzde 32 olurken, memnuniyetsizlik oranı yüzde 66 ölçüldü.
Bu görünüm, çok sayıda Cumhuriyetçi adayın Trump’la arasına mesafe koymasına yol açıyor. Reuters’ın en rekabetçi 62 seçim bölgesine ilişkin çalışmasına göre 41 Cumhuriyetçi aday, Trump’la bağlantılarını gizlemeye çalışıyor.
Teksas’ta yarışan Eric Flores, Demokrat rakiplerinin kendisini Trump ve Göçmenlik ve Gümrük Dairesi (ICE) ile birlikte gösteren reklam panoları hazırlatmasının ardından görsellerin kaldırılması için hukuki süreç başlattı.
Ekonomik sorunlar ve yönetim krizleri
Ekonomideki olumsuz tablo da iktidar partisinin karşılaştığı sorunlar arasında. ABD ile İsrail’in İran’a açılan savaşın ardından dizel yakıt fiyatları yaklaşık yüzde 70 arttı. Trump, yükselişi sınırlamak amacıyla 9 Ekim’de Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Rus motorini ithalatı konusunda anlaştı. Hazine Bakanlığı da bu ticarete 7 Nisan 2027’ye kadar izin verdi.
Trump ayrıca 16 Ekim’de, iki partinin ortak oylarıyla kabul edilen ve Rusya’ya ağır yaptırımlar öngören Lindsey Graham yasasının temel maddelerini askıya aldı. Her iki karar da Kongrenin iki kanadından tepki gördü.
Yönetim içindeki krizler de seçim sürecini etkiledi. Borçlarını kapatması için bir bağışçıdan yardım istediği ve Yunan şirketleri adına lobi yaptığı ortaya çıkan ABD’nin Atina Büyükelçisi Kimberly Guilfoyle, 13 Ekim’de istifaya zorlandı.
Savunma Bakanı Pete Hegseth’in, 2009 Fort Hood saldırganı Nidal Hasan’ın infazını canlı yayımlama önerisi, iki partiden gelen itirazların ardından 15 Ekim’de Trump tarafından durduruldu.
Karoline Leavitt’in yerine sözcü olarak atanan Katie Zacharia ise avukatlık unvanıyla ilgili yanlış beyanlar nedeniyle beş gün sonra istifa etti.
Cumhuriyetçilerin kalelerinde dikkat çeken yarışlar
Demokratların Temsilciler Meclisinde çoğunluğu alabilmesi için en az dört yeni temsilci kazanması ve 218 sandalyeye ulaşması gerekiyor. Cook Political Report verileriyle analist Nate Silver’ın modellemesi, Demokratların 25 sandalye kazanarak yaklaşık 240 vekile ulaşma ve çoğunluğu geri alma ihtimalini yüzde 95 olarak hesaplıyor.
Senatoda 50-50 eşitlik halinde belirleyici oy Başkan Yardımcısı JD Vance’e ait. Bu nedenle Demokratların üstünlük kurması için 51 sandalyeye ulaşması gerekiyor.
Uzun süredir Cumhuriyetçilerin kazandığı eyaletlerdeki son anketler ise beklenmedik sonuçlara işaret ediyor. The New York Times/Siena College araştırmasına göre Teksas’ta Demokrat James Talarico, eski eyalet başsavcısı Ken Paxton’ın 7 yüzde puanı önünde.
Kansas’ta Demokrat aday Adam Hamilton, görevdeki Cumhuriyetçi Roger Marshall karşısında yüzde 49’a yüzde 44 üstün durumda. Maine, Ohio, Alaska ve Iowa’da da benzer bir rekabet yaşanıyor.
Eyalet meclislerinin seçim bölgelerini kendi lehlerine yeniden çizme girişimleri, bu seçimde yaklaşık 24 milyon seçmeni doğrudan etkiliyor.
Mevcut Kongre aritmetiği
Mevcut sandalye dağılımı, Demokratların iki kanattan birinde kontrolü ele geçirebilmek için sınırlı sayıda kazanım elde etmesinin yeterli olduğunu gösteriyor.
House Press Gallery ve Ballotpedia verilerine göre 435 üyeli Temsilciler Meclisinde Cumhuriyetçilerin 218, Demokratların 214 sandalyesi bulunuyor. Cumhuriyetçilerle hareket eden bağımsız Kevin Kiley’ye ait bir sandalye ile istifalar nedeniyle boş kalan iki koltuk da Mecliste yer alıyor.
100 sandalyeli Senatoda Cumhuriyetçiler 53 sandalyeyle çoğunlukta. Demokratlar 45 sandalyeye sahipken, partiyle birlikte hareket eden bağımsız senatörler Bernie Sanders ve Angus King ile fiili sandalye sayısı 47’ye yükseliyor.
Salt çoğunluk için 51, eşitlik durumunda başkan yardımcısının oyuyla 50 sandalyenin yeterli olduğu Senatoda, The Associated Press (AP) verilerine göre 35 sandalye için seçim yapılacak.
