2026 Nobel Ekonomi Ödülü, makroekonomik istikrarın mikroekonomik temellerine yaptıkları katkılar nedeniyle ABD’li ekonomistler Robert Hall and Michael Woodford’a verildi.
Ödülü paylaşacaklar
Resmi adı “Alfred Nobel’in Anısına İktisadi Bilimlerde Sveriges Riksbank Ödülü” olan Nobel Ekonomi Ödülü, bu yıl açıklanan son Nobel ödülü oldu. Hall ve Woodford, 12 milyon İsveç Kronu (yaklaşık 1,2 milyon dolar) tutarındaki para ödülünü paylaşacak.
İki ekonomist, ekonomideki yıkıcı dalgalanmaların etkisini sınırlayabilecek zamanında maliye ve para politikalarının uygulanmasına imkân veren, etkili istikrar politikaları geliştirme kapasitesini artıran yeni makroekonomik modeller ortaya koydu.
“Ekonomik şoklarla mücadelede daha donanımlıyız”
Nobel Ekonomi Ödülü Komitesi Başkanı John Hassler, kazananların çalışmalarının bugün dünya genelindeki merkez bankaları ve hükümetlerin kullandığı modellere güçlü bir teorik temel sağladığını belirtti.
Hassler, “Bu çalışmalar sayesinde enerji krizleri ya da hane tüketimindeki ani dalgalanmalar gibi ekonomik şoklarla mücadele etmek için artık çok daha donanımlıyız” dedi.
Diğer Nobel ödülleri geçen hafta duyuruldu
Geçen yıl Nobel Ekonomi Ödülü, “yaratıcı yıkım”ın yeni teknoloji ve üretim yöntemleri aracılığıyla büyümeyi ve yaşam standartlarını nasıl yükseltebileceğini inceleyen Joel Mokyr, Philippe Aghion ve Peter Howitt’e verilmişti.
Tıp, fizik, kimya, edebiyat ve barış dallarındaki Nobel ödülleri ise geçen hafta açıklanmıştı.
Nobel ödülleri hakkında
İsveçli Alfred Nobel’in vasiyeti doğrultusunda ölümünün ardından 29 Haziran 1900’de kurulan Nobel Vakfı tarafından verilen ödüller, insanlığa hizmet eden kişi ve kuruluşlara takdim ediliyor ve dünyanın en saygın ödülleri arasında kabul ediliyor.
Ödüller; İsveç Kraliyet Bilimler Akademisi, İsveç Akademisi, Karolinska Enstitüsü ve Norveç Nobel Komitesi tarafından fizik, kimya, edebiyat, barış ve tıp olmak üzere 5 dalda başarılı bulunan kişi veya kuruluşlara veriliyor.
Nobel Ekonomi Ödülü ise İsveç Merkez Bankasının Alfred Nobel’in anısına ekonomi alanında da ödül verilmesini kararlaştırmasının ardından ilk kez 1969’da verildi.
Nobel ödülleri, her yıl Alfred Nobel’in ölüm yıl dönümü olan 10 Aralık’ta düzenlenen törenle sahiplerine teslim ediliyor. Ödüller 1901’den bu yana veriliyor. Ödüllerin verilmediği dönemlerin çoğu Birinci ve İkinci Dünya Savaşları sırasında yaşandı. Kovid-19 salgını nedeniyle 2020 ve 2021’de de tören düzenlenemedi.
Nobel adaylarının isimleri kamuoyuna açıklanmıyor; aday listeleri 50 yıl boyunca gizli tutuluyor.