Bugün, 17 Ağustos Marmara Depremi’nin 27. yıl dönümünde depremden etkilenen bölgelerde anma programları gerçekleştiriliyor.
Depremin boyutu ve etkileri
Merkez üssü Kocaeli’nin Gölcük ilçesi olan 17 Ağustos 1999 Marmara Depremi, 27 yıl önce saat 03.02’de gerçekleşti ve 7,4 büyüklüğünde 45 saniye sürdü. Deprem Kocaeli, Yalova, Sakarya, İstanbul ve Düzce’ye yıkım yaşattı. Meclis Araştırması Komisyonunun Temmuz 2010 tarihli raporuna göre depremde 17 bin 480 kişi hayatını kaybetti, 43 bin 953 kişi yaralandı.
Yaklaşık 200 bin kişi evsiz kaldı; 66 bin 441 konut ve 10 bin 901 iş yeri yıkıldı; 16 milyona yakın kişi değişik düzeylerde etkilendi; 285 bin 211 konut ve 42 bin 902 iş yerinde hasar tespit edildi. İstanbul’da depremde 454 kişi yaşamını yitirdi; Yalova, Düzce ve Gölcük’ten gelen yaralılar arasında hayatını kaybedenler nedeniyle bu sayı 981’e çıktı.
Anma programı ve açıklamalar
17 Ağustos 1999 Marmara depreminin 27. yıl dönümünde felaketin merkez üssü Gölcük’te hayatını kaybedenler için Kavaklı Sahili’nde anma düzenlendi. Programda afetlere hazırlık, kentsel dönüşüm ve kentlerin direnç kazanması konularına vurgu yapıldı. Törene kent protokolü, siyasi parti temsilcileri, sivil toplum kuruluşları, arama kurtarma ekipleri ve çok sayıda vatandaş katıldı.
Kocaeli Valisi İlhami Aktaş, törende yaptığı konuşmada, 17 Ağustos’un yalnızca hayatını kaybedenleri anma değil, aynı acıların yeniden yaşanmaması için eksikliklerin değerlendirilmesi ve gerekli derslerin çıkarılması gereken bir gün olduğunu söyledi. Türkiye’nin 1999’dan bu yana afet yönetiminde kurumsal yapılanma, müdahale ve afet sonrası iyileştirme çalışmalarında önemli mesafe aldığını belirten Aktaş, afet öncesi risklerin azaltılması konusunda ise yapılması gereken çalışmalar bulunduğunu ifade etti.
İl Risk Azaltma Planı kapsamında Kocaeli’de deprem başta olmak üzere deniz kazaları, büyük sanayi kazaları ve orman yangınları gibi risklerin belirlendiğini aktaran Aktaş, bunların azaltılması ve kentin afetlere dirençli hale getirilmesi için çalışmalar yürütüldüğünü dile getirdi. Afetlere hazırlığın kamu kurumları, yerel yönetimler, sivil toplum kuruluşları ve vatandaşların birlikte hareket etmesini gerektirdiğini vurgulayan Aktaş, özellikle eski yapı stokunun yenilenmesinin önemine dikkati çekti. Aktaş, 6 Şubat 2023 depremlerinde yıkılan binaların yüzde 90’ından fazlasının 1999 depreminden önce inşa edildiğini belirterek, “Gerçekçi olmak gerekiyorsa bizim bu acı kayıplara son vermemiz, kayıplarla karşı karşıya kalmamamız için bu dönüşümü hızlı bir şekilde gerçekleştirmemiz lazım.” diye konuştu.
Sakarya’da anma programı
Sakarya Büyükşehir Belediyesi’nin 15 Temmuz Demokrasi Meydanı’nda düzenlediği program saygı duruşuyla başladı, İstiklal Marşı okundu. Kur’an-ı Kerim tilaveti ve duaların ardından ilahi ve kasideler sunuldu; Marmara Depremi’ne dair görüntüler gösterildi. Sakarya Valisi Rahmi Doğan, burada yaptığı konuşmada, Sakarya’nın depremi en acı yaşayan illerden biri olduğunu belirterek 6 Şubat depremini Hatay’da yaşadığını, bu nedenle 17 Ağustos’ta neler yaşandığını çok iyi anladığını söyledi. “Bunu kabul edip bununla yaşamak durumundayız. Sağlam zemine, sağlam bina yapmak durumundayız. Sağlam zemine, sağlam bina yapmışsanız deprem sizi yıkmıyor.” dedi. Doğan ayrıca kentteki kamu kurumlarının yıkılması gereken binaları hızlıca yenilemesi ve kentsel dönüşüme herkesin destek olması gerektiğini ifade etti: “Hep beraber depreme hazırlıklı olmak durumundayız. Eğer binaları yıkmazsak, deprem olduğunda deprem yıkacaktır.” Sakarya Büyükşehir Belediye Başkanı Yusuf Alemdar, coğrafyanın yeşili ve güzelliklerini korumanın yanında afet gerçeğini de unutmamak gerektiğini belirtti. Ayrıca “Depremden ders almak için depremi yaşamaya gerek olmadığını” ifade eden Alemdar, dersleri yaşanıp anlatılanlarla çıkarmamız gerektiğini söyledi. AK Parti Sakarya Milletvekili Murat Kaya ise kentte yaşayanların güvenliği için çalışmalar sürdürdüklerini, kamu binalarının, yeni şehir hastanesinin, adalet sarayının, bilim ve kültür merkezinin ile kütüphanelerin depreme dayanıklı inşa edildiğini belirtti. Programa Türk Kızılay ve belediye stantlarında ikramlar sunuldu; katılanlar arasında Sakarya Cumhuriyet Başsavcısı Hasan Uğurlu, Sakarya Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Hamza Al, ilçe belediye başkanları, il/ilçe siyasi parti başkanları ve vatandaşlar yer aldı.
