Kültür ve Turizm Bakanlığına bağlı Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı (TÜYEK) tarafından Takiyyüddîn Râsıd’ın doğumunun 500. yılı münasebetiyle hazırlanan “Gökküre: Değişimler Çağı Şafağında Osmanlılarda Matematik Bilimleri” sergisi, Rami Kütüphanesi’nde açıldı.
Açılışta konuşan Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, serginin 16. yüzyıl Osmanlı dünyasının matematik, astronomi ve teknoloji alanlarında ulaştığı düzeyi yazma eserler ve tarihî bilim aletleri üzerinden gözler önüne serdiğini belirtti.
İstanbul Rasathanesi’nin kurucusu olan Takiyyüddîn Râsıd’ın gözlem yöntemleri, matematiksel hesaplamaları ve optik alanındaki kuramsal çalışmalarıyla dönemin dünya ölçeğindeki en ileri bilim insanları arasında yer aldığına vurgu yapan Ersoy, sergide bulunan nadide eserlerin de onun temsil ettiği ilmî çevrenin entelektüel derinliğini ve Osmanlı’nın bilim mirasını ortaya koyduğunu kaydetti.
Cumhurbaşkanımızın Liderliğinde Bilimde Özgüven Yeniden İnşa Edildi
Ersoy, Türk-İslam medeniyetinin bilim tarihine yön veren büyük birikimine işaret etti ve şu ifadeyi kullandı: “Biz, bugünün bilim dünyasının üzerinde yükseldiği bilgi ve icatların kâşifi ve mucidi olan, insanlığın ufkunu ilmin ışığıyla aydınlatan Türk-İslam medeniyetinin varisleriyiz.”
Takiyyüddîn Râsıd bu gerçeğin 16. yüzyıldaki simgesidir. Çok uzun yıllar boyu bu büyük mirasa sahip çıkılmamış olması, bilim ve teknoloji noktasında her şeyin Batı tarafından insanlığa kazandırıldığı gibi büyük bir yalanın çocuklarımıza eğitim diye dikte edilmesine sessiz kalınması bize çok pahalıya mal olmuştur. Ancak zihinleri boğan bu yalan ve yanlış seline, Sayın Cumhurbaşkanımızın liderliğinde 24 yıldır bir set çekilmiş; tarihine ve kültürüne sahip çıkan, bunlardan beslenen öz güveniyle her alanda öncülük ve özgünlük gömleğini yeniden üzerine giyen bir nesil ilim ve teknoloji meydanına çıkmıştır.
Ersoy, Türkiye’nin bilim insanları, mühendisleri ve araştırmacılarının kendilerine fırsat sunulduğunda neleri başarabileceklerini çok net ortaya koyduklarını ve koymaya devam ettiklerini söyledi.
Takiyyüddîn Râsıd’ın matematik, fizik, optik, mekanik ve tıp alanlarında önemli eserler verdiğini belirten Ersoy, özellikle astronomi alanında yeni gözlemlere ihtiyaç duyulduğunu ortaya koyarak Sultan III. Murad’ın desteğiyle İstanbul Rasathanesi’ni kurduğunu ifade etti. Rasathanenin dönemin en ileri matematik ve astronomi aletleriyle donatıldığını kaydeden Ersoy, kısa süre faaliyet göstermesine rağmen kendi döneminde dünyadaki benzerleriyle her açıdan rekabet edebilecek önemli bir bilim merkezi olduğunu söyledi.
Takiyyüddîn Râsıd’ın trigonometri, astronomi ve teknoloji alanındaki çalışmalarının da bilim tarihi açısından büyük önem taşıdığına dikkat çeken Ersoy, geliştirdiği hassas astronomi saatleri, trigonometriye kazandırdığı yenilikler ve teknoloji alanında kaleme aldığı eserlerle hem Osmanlı hem de dünya bilim tarihine önemli katkılar sunduğunu dile getirdi.
Dünyanın En Büyük Yazma Eser Koleksiyonu
Kültür ve Turizm Bakanlığı olarak yazma eser mirasının korunması ve gelecek nesillere aktarılması için yoğun çalışmalar yürüttüklerini belirten Ersoy, TÜYEK’in yaklaşık 800 bin yazma ve nadir matbu eserden oluşan dünyanın en büyük koleksiyonunu bilim insanlarının hizmetine sunduğunu kaydetti.
Yazma eser restorasyon laboratuvarı, dijitalleştirme çalışmaları, yayın faaliyetleri ve uluslararası bilimsel organizasyonlarıyla TÜYEK’in alanında dünyanın öncü kurumlarından biri haline geldiğini ifade eden Ersoy, sergiler, sempozyumlar ve yayınlarla yalnızca eserleri değil, bu eserleri ortaya koyan medeniyet tasavvurunu da yaşattıklarını söyledi.
Ersoy, “Bizim derdimiz asla sadece göstermek değildir. Kalıcı bir öğrenme, bilinç ve farkındalık oluşturmak ve bunların sürekliliğini tesis etmektir.” ifadelerini kullandı.
Açılış konuşmalarının ardından Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, beraberindeki heyetle birlikte “Gökküre: Değişimler Çağı Şafağında Osmanlılarda Matematik Bilimleri” sergisini gezerek eserler hakkında yetkililerden bilgi aldı.
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Takiyyüddîn Râsıd’ın doğumunun 500. yılı dolayısıyla açılan “Gökküre: Değişimler Çağı Şafağında Osmanlılarda Matematik Bilimleri” sergisinde yaptığı konuşmada, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğinde son 24 yılda Türkiye’nin tarihinden güç alan özgüvenini yeniden kazandığını ve bilim ile teknoloji alanında önemli bir dönüşüm gerçekleştirdiğini söyledi.
