ABD-İran arasındaki Hürmüz Boğazı gerilimi sürerken Trump yönetiminden kayda değer bir açıklama geldi. ABD kaynaklarına göre Hürmüz Boğazı’ndan geçişin ücretli olmayacağı ifade edildi.
ABD Dışişleri Bakanı Rubio’nun açıklaması
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Hürmüz Boğazı’nın uluslararası sular kapsamında olduğunu ve hiçbir devletin buradan geçişler için ücret talep edemeyeceğini savunarak bu durumun “hiçbir zaman bir anlaşmanın kabul edilebilir koşulu” olmayacağını vurguladı.
Rubio, Bahreyn’in başkenti Manama’da katıldığı Körfez İşbirliği Konseyi (KİK) toplantısında konuştu.
KİK ülkeleriyle yürüttükleri ortaklığın önemine değinen Rubio, İran’a yönelik saldırılara işaret ederek bu sürecin ABD ile KİK ülkeleri arasındaki ortaklığı önemli bir imtihana tabi tuttuğunu ifade etti.
Rubio, KİK ve ortaklarıyla birlikte İran ile “geçmişteki farklılıklarına rağmen bir anlaşma üzerinde çalışacağını” ancak bunu “her koşulla anlaşma değil bazı şartların sağlandığı” bir anlaşma olacağını söyledi.
Anlaşma şartlarının birinci sırasında Hürmüz Boğazı’ndaki denizcilik trafiğinin serbest olması gerektiğinin altını çizen Rubio, Hürmüz Boğazı’nın uluslararası sulara ait olduğunu ve hiçbir devletin buradan geçişler için ücret talep edemeyeceğini ifade etti.
İSTER GEÇİŞ ÜCRETİ DEYİN, İSTER ÜCRET DEYİN, NE DERSENİZ DEYİN BU BİR KELİME OYUNU
Rubio, “İster geçiş ücreti deyin, ister ücret deyin, ne derseniz deyin bu bir kelime oyunu. Gerçek şu ki yeryüzünde hiçbir ülkenin uluslararası su yollarının kullanımı için ücret talep etme hakkı yoktur. Bu, hiçbir zaman bir anlaşmanın kabul edilebilir bir koşulu olmayacaktır.” dedi.
ABD’li Bakan, anlaşmanın diğer bir şartını da “İran’ın asla nükleer silaha sahip olmaması gerektiği” biçiminde sıralarken yapılacak herhangi bir anlaşmanın bunu garanti altına alacağını söyledi.
ABD’nin bu iki şartı öncelediğinin altını çizen Rubio, “ülkesinin bunun işe yaraması için hazır ve istekli olduğunu”, anlaşma için çalışırken bölgedeki müttefiklerinin de çıkarlarının ve güvenliğinin önceleyeceği mesajını vermek için bölgeye geldiğini dile getirdi.
ABD-İran arasındaki gerilim sürerken öne çıkan açıklamalara ilişkin ayrıntılar şu şekilde aktarılıyor.
ABD Dışişleri Bakanı Rubio, Hürmüz Boğazı’nın uluslararası sular olarak kabul edildiğini ve bu su yollarından geçişler için herhangi bir ülkenin ücret talep etme hakkına sahip olmadığını belirterek bu konunun “hiçbir zaman bir anlaşmanın kabul edilebilir koşulu” olmayacağını ifade etti.
Manama’daki konuşmasında, İran’a yönelik saldırıların düşürüldüğü ve bu süreçte ABD ile KİK arasındaki ortaklığın kritik olduğuna vurgu yapan Rubio, İran’la geçmişteki farklılıklara rağmen ortak bir çerçeve üzerinde çalışabileceklerini söyledi.
Rubio, ayrıca “İran ile geçmişteki farklılıklarına rağmen bir anlaşma üzerinde çalışacağını” belirtirken bu anlaşmanın bazı şartların sağlandığı bir çerçeve olacağını ifade etti.
İran’ın nükleer silaha sahip olmaması gerektiğini de vurgulayan Rubio, yapılacak bir anlaşmanın bu noktayı güvence altına alacağını belirtti.
Güvenlik ve çıkar dengelerini öne çıkaran Rubio, iki taraflı şartların hayata geçmesi için bölgedeki müttefiklerle birlikte çalışmayı sürdüreceklerini söyledi.
Kaynaklar, Rubio’nun KİK toplantısında dile getirdiği hususların bölgede yankı uyandırdığını belirtti.
