ABD’nin Pasifik bölgesindeki Guam ve Kuzey Mariana Adaları, saatte 260 kilometreye ulaşan rüzgar gücüyle yaklaşan Bavi Süper Tayfunu’nun etkisi altına girmek üzere. Kasırga adaları vurmadan önce acil hazırlıklar hız kazanıyor.
Güçlü tayfun ve uyarılar
Guam ve Kuzey Mariana Adaları’nda yaşayan binlerce kişi, Kategori 5 kasırgaya eşdeğer güce sahip Bavi Süper Tayfunu adaları vurmadan önce pazar günü acil tahliye merkezlerine sığındı.
Bu sabahtan itibaren bölgede etkili olması beklenen tayfunun, saatte 260 kilometre hızla esen sürekli rüzgarlara ve saatte 315 kilometreye ulaşan ani fırtına hamlelerine yol açacağı tahmin ediliyor.
NWS, tayfunu “çok tehlikeli” olarak nitelendirdi.
Pazar öğleden sonra veya akşam saatlerinden itibaren fırtına rüzgarlarının başlayacağını duyuran kurum, tayfun merkezinin geçeceği bölgelerde felaket boyutunda hasar oluşabileceğini açıkladı.
NWS, şiddetli yağışların yol açacağı büyük su baskınları ve kıyı istilası beklendiğini, denizdeki dalga yüksekliğinin 10 katlı bir bina yüksekliğine denk gelen 10,7 metreye kadar ulaşabileceğini bildirdi.
Bunun da deniz üzerinde aşırı tehlikeli koşullar yaratacağı vurgulanıyor.
Lojistik hazırlıklar ve tahliye altyapısı
Bölgedeki askeri ve sivil lojistik hazırlıklar da hızlandı. Federal Acil Durum Yönetim Ajansı (FEMA) ekipleri Guam’da saha çalışmalarına başladı.
Ajansın dağıtım merkezinde 1,1 milyon litre su, 1,2 milyon porsiyon yemek, 6 bin 700 katlanır yatak ve 90 jeneratör hazır tutuluyor.
NWS, tahliye veya sığınak bulma süresinin daraldığını açıklarken, Guam genelinde hassas yapılarda yaşayanlar için okullarda toplam 1 bin 900 kişi kapasiteli beş tahliye merkezi faaliyete geçirildi.
Nüfus ve geçiş konumları
Kuzey Mariana Adaları yaklaşık 40 bin kişilik bir nüfusa sahipken, Marianas takımadalarının bir parçası olan ancak ayrı bir ABD toprağı statüsü taşıyan Guam’da yaklaşık 170 bin kişi yaşıyor.
Tahminlere göre tayfun pazar sabahı itibarıyla, Guam ile Kuzey Mariana’nın ana adası Saipan arasında yer alan ve yaklaşık 1 bin 500 kişinin yaşadığı küçük Rota adasına en yakın noktadan geçiş yapacak.
Toplumsal tepkiler ve güvenlik çağrıları
Rota Belediye Başkanı Aubry Hocog, “Birlikte çalışarak ve gerekli önlemleri alarak ailelerimizi, komşularımızı ve topluluğumuzu korumaya yardımcı olabiliriz. Halkımızın güvenliği için dua ediyoruz” sözleriyle topluma seslendi.
“BU KADAR ÇOK İŞ GÜNÜ KAYBETMEYİ GÖZE ALAMAM”
Adalarda yaşayan halk ve turistler, yaklaşan fırtına öncesinde yaşadıkları endişeyi paylaştı.
Guam’da bir restoran işleten 55 yaşındaki Pinky Cubacub, pencereleri tahtalarla kapatırken cumartesi sabahı erken saatlerde bir kereste dükkanından 500 dolarlık kontrplak satın almak için sıraya girdiğini anlattı.
Cubacub, “Bu kadar çok iş günü kaybetmeyi göze alamam. Bu canımı yakıyor. Çünkü işe yeni başladım; şu an kazandığımız her şey sadece kira, faturalar, çalışanlarım ve malzemeler için gidiyor. Kendime henüz ödeme bile yapmıyorum” ifadelerini kullandı.
Cağrı merkezi çalışanı 48 yaşındaki Arabella Paulino ise kızlarının korktuğunu ancak her şeyin yoluna gireceğini belirtti.
Paulino, “Evim betondan yapıldı, bu yüzden olabilecek en kötü şey bir pencerenin içeri doğru patlaması” dedi.
51 yaşındaki ABD askeri okul otobüsü şoförü Derma Soaladaob da beton bir evi olmasına rağmen rüzgar gürültüsünden korktuğu için fırtınayı otelde geçireceğini söyledi.
Pazar günü arkadaşlarıyla Tokyo’ya dönmesi planlanan ancak uçuşu iptal edilen 25 yaşındaki Japon turist Miku Sakurai, yağmur şiddetini artırırken, “Fırtına geldiğinde otelde kalacağız. Korkuyorum” şeklinde konuştu.
Bölge halkı, nisan ayı ortasında adaları vuran ve yaklaşık 1,5 milyar dolarlık hasara yol açan Sinlaku Süper Tayfunu’nun yaralarını henüz sarmaya çalışıyor.
Sinlaku Tayfunu, on binlerce kişiyi elektriksiz bırakmış, ağaçları sökmüş, araçları ters çevirmiş ve binaların metal çatılarını uçurmuştu.
Bu fırtınada motor arızası yaşayan MV Mariana adlı kargo gemisi batmış, bir mürettebatın cansız bedenine ulaşılırken kaybolan beş kişinin öldüğü varsayılmıştı.
Sinlaku, adaları saatte 230 kilometre hızla vurduğunda yavaş hareket etmesi nedeniyle yıkımın boyutunu artırmıştı.
İklim değişikliğinin etkileri
Son veriler, okyanus sıcaklıklarındaki artışın fırtınaları daha ölümcül hale getirdiğini ortaya koyuyor.
Avrupa Birliği’nin Copernicus Deniz Servisi, dünya okyanuslarının kayıt altındaki en sıcak haziran ayını yaşadığını ve sıcaklıkların önümüzdeki aylarda yeni zirvelere ulaşabileceğini açıkladı. Isınan okyanus suları, tropikal fırtınaların hızla güçlenmesine neden olurken atmosfere daha fazla nem salarak şiddetli yağışları tetikliyor.
Dünya Meteoroloji Örgütü de tropikal Pasifik’te başlayan El Nino hava olayının güçlü bir şekilde etkili olacağını ve küresel rüzgar, basınç ile yağış modellerini değiştireceğini bildirdi.
Bavi Tayfunu, ABD topraklarının son 10 yılda maruz kaldığı olağanüstü fırtına yoğunluğunun bir parçası olarak görülüyor.
Sinlaku, son 10 yılda bir ABD eyaletini veya toprağını vuran 10’uncu Kategori 4 veya 5 şiddetindeki tropikal siklon olmuştu.
Bu sayı, önceki 57 yılda yaşanan toplam yüksek yoğunluklu kasırga ve tayfun sayısına eşit bir düzey oluşturuyor.
Kuzey Mariana Adaları, 2018 yılında da 1 milyar dolardan fazla hasara yol açan Kategori 5 gücündeki Yutu Tayfunu tarafından vurulmuştu.
