OPEC+ ittifakı, küresel piyasa dengelerini gözeterek ağustos ayından itibaren petrol üretimini günlük yaklaşık 188 bin varil artırmayı hedeflediğini belirtti ve ön anlaşmaya vardı.
OPEC+ ülkeleri, piyasalardaki denge değişimleri ve son aylarda arzda görülen artışın ardından, ağustos itibarıyla üretimi günlük yaklaşık 188 bin varil yükseltmeyi içeren bir ön anlaşma sağladı.
Reuters haber ajansının müzakereler hakkında bilgi sahibi kaynaklara dayandırdığı habere göre, bu kararın 5 Temmuz Pazar günü çevrimiçi toplantıda onaylanması bekleniyor.
Anlaşmanın yürürlüğe girmesi halinde, haziran ve temmuz aylarında onaylanan artışların ardından üretimdeki yükseliş eğilimi sürecek.
OPEC ve Rusya dahil müttefiklerinden oluşan yedi temel OPEC+ üyesi, nisan ile temmuz ayları arasında üretim kotalarını günlük yaklaşık 800 bin varil yükseltti.
Kaynaklar, ilave arzın, Hürmüz Boğazı üzerinden yapılan ihracatın kademeli olarak yeniden başlamasıyla gerileyen küresel petrol fiyatları üzerindeki baskıyı artırabileceğini belirtiyor.
Brent petrol şu sıralarda varil başına 72 doların hemen altında işlem görüyor.
OPEC’in en büyük üreticilerinden olan Irak’ın Petrol Bakanlığı, haziran sonu itibarıyla ülkenin üretim kotasının kademeli olarak geri kazanılmaya başladığını bildirdi.
ABD ve İsrail’in İran ile çatışmaya girmesi ve nisan ayındaki ihracat engellemeleri sebebiyle OPEC ülkelerinin petrol üretimi son 36 yılın en düşük seviyesine gerilemişti.
BAE, KARTELDEN AYRILMIŞTI
Dünyanın en büyük üreticilerinden biri olan Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), kotalara yönelik itirazlarının ardından 28 Nisan’da OPEC ve genişletilmiş OPEC+ grubundan çekileceğini duyurmuştu.
OPEC+ ittifakının henüz kullanılmamış rezervleri çoğunlukla Körfez bölgesinde yer alıyor.
Buradaki ihracat ise ABD ve İsrail’in saldırılarına yanıt olarak İran’ın 28 Şubat’ta başlattığı Hürmüz Boğazı ablukası nedeniyle aksamıştı.
Rystad Energy analisti Priya Walia, konuya ilişkin şu değerlendirmeyi yaptı:
“OPEC+ ittifakının kotalarla uyumlu toplam üretimi mart ayında, 36,73 milyon varillik aylık kotaya karşın günlük 27,68 milyon varile geriledi. Yaklaşık 9 milyon varillik bu açık, gönüllü kısıtlamalardan ziyade neredeyse tamamen savaşa bağlı aksamalardan kaynaklanıyor.”
Abluka süreci Irak, Kuveyt, Suudi Arabistan ve BAE’yi doğrudan etkiliyor. BAE’nin üretimi artık OPEC kotalarına dahil edilmeyecek.
İhracatı ABD’nin misilleme ablukasının hedefi olan İran ise OPEC+ üyesi olmasına rağmen kotalardan muaf tutuluyor.
Grubun en büyük ikinci üreticisi konumundaki Rusya bu durumdan en çok yararlanan ülke olarak öne çıksa da, Ukrayna’daki savaşın uzaması nedeniyle mevcut kota seviyelerinde üretim yapmakta zorluk yaşıyor.
BAE’nin ayrılışını yorumlayan Kpler analisti Amena Bakr, Katar’ın 2019’da ve Angola’nın 2023’te gruptan ayrılmasıyla kıyaslandığında bu kararın OPEC için “büyük bir gelişme” olduğunu vurguladı.
AFP’ye konuşan Bakr, BAE’nin kotalara yönelik hoşnutsuzluğunun 2021 yılına kadar uzandığını belirtti.
BAE, son yıllarda altyapısına büyük yatırımlar gerçekleştirdi ve devlete ait petrol şirketi ADNOC, 2027 yılına kadar üretimi günlük 5 milyon varile çıkarmayı hedefliyor.
Bu hedef, ülkenin yaklaşık 3,5 milyon varil olan son kotasının oldukça üzerinde bulunuyor. Bu durum, düşük maliyetle üretim yapabilen BAE’yi rekabetçi bir oyuncu haline getirirken, Suudi Arabistan ve müttefiklerinin piyasayı şekillendirme çabalarını sınırlama riski taşıyor.
Ayrıca kotalarını defalarca aştıkları yönünde suçlamalarla karşılaşan Irak ve Kazakistan gibi diğer ülkelerin de gruptan ayrılabileceği yönündeki endişeler geçerliliğini koruyor.
OPEC, KÜRESEL PETROL ARZININ YÜZDE 38’İNE HAKİM
OPEC, dünya genelindeki kanıtlanmış petrol rezervlerinin yaklaşık yüzde 80’ini kontrol ederken, küresel ham petrol üretiminin yaklaşık yüzde 38’ini karşılıyor.
Örgüt ayrıca dünya petrol ihracatının yarısından fazlasını gerçekleştiriyor.
14 Eylül 1960 tarihinde petrol üreticisi ülkelerin üretim ve arz politikalarını ortak bir çerçevede koordine etmek amacıyla kurulan OPEC’te halen Cezayir, Kongo, Ekvator Ginesi, Gabon, İran, Irak, Kuveyt, Libya, Nijerya, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri ve Venezuela olmak üzere 12 ülke bulunuyor. BAE’nin ayrılmasıyla birlikte örgütün üye sayısı 11’e gerileyecek.
